Z Wikipedii

Współrzędne: 51°07' N 17°02' E51.1166667 17.0333333 (Wrocław)

Wrocław
Herb Wrocławia Flaga Wrocławia
Województwo	dolnośląskie
Powiat	miasto na prawach powiatu
Gmina  - rodzaj	Wrocław miejska
Założono	IX-X wiek
Prawa miejskie	1. poł. XIII w. (dwukrotnie)[1]
Prezydent miasta	Rafał Dutkiewicz (e-mail)
Powierzchnia	293 [2] km²
Położenie	51° 07' N 17° 02' E
Wysokość	śr. 111 m n.p.m.
Liczba mieszkańców (2007)  - liczba ludności  - gęstość  - aglomeracja	634 630 [2] 2167 [2] os./km² ~ 956 tys.
Strefa numeracyjna (do 2005)	(+48) 71
Kod pocztowy	50-001 do 54-705
Tablice rejestracyjne	DW
Położenie na mapie Polski Wrocław
Urząd miejski3 pl. Nowy Targ 1/8 50-141 Wrocław tel. 071 777 70 00;
Strona internetowa miasta

Wrocław (łac. Wratislavia lub Vratislavia, niem. Breslau ^?/i, czes. Vratislav lub Vroclav, węg. Boroszló) – historyczna stolica Śląska, jedno z największych miast w Polsce (czwarte pod względem liczby ludności, 634 630 mieszkańców, i piąte pod względem powierzchni, 293 km²),^[2] jedno z najstarszych, położone po obu stronach środkowej Odry, na Nizinie Śląskiej. Członek Nowej Hanzy.

Przez miasto przepływa 5 rzek większych: Odra i 4 jej dopływy, które zasilają ją w granicach miasta: Bystrzyca, Oława, Ślęza i Widawa. Przed II wojną światową w mieście istniały – licząc według obowiązujących wówczas niemieckich kryteriów definiujących budowle drogowe – 303 mosty. Obecnie wszystkie przedwojenne mosty, które uległy zniszczeniu podczas oblężenia w roku 1945 zostały odbudowane, powstało też kilka całkiem nowych^[3], pomimo tego według kryteriów używanych współcześnie, uznaje się, że jest ich tylko od 117 (w tym 27 kładek) do 220 przy czym powierzchnia miasta od roku 1945 wzrosła ze 175,1 km² do 292,8 km².

Wrocław jest stolicą województwa dolnośląskiego, miastem na prawach powiatu (wrocławski powiat grodzki) oraz siedzibą władz wrocławskiego powiatu ziemskiego grupującego 9 okolicznych gmin. Jest też głównym miastem aglomeracji wrocławskiej.

Spis treści 1 Historia 2 Ludność od początku XIX wieku 3 Podział administracyjny 4 Kultura 4.1 Muzea 4.2 Teatry 4.3 Kina 5 Gospodarka 6 Edukacja 7 Klimat 8 Znani wrocławianie 8.1 Władze miejskie 8.2 Nobliści 9 Architektura i urbanistyka 9.1 Ważniejsze miejsca 9.2 Mosty i kładki 9.3 Kamienice 10 Transport 10.1 Układ drogowy 10.2 Transport szynowy, lotniczy i wodny 10.3 Miejski transport zbiorowy 11 Służba zdrowia 12 Religia 13 Sport 13.1 Żużel 14 Jednostki wojskowe 15 Ciekawostki 16 Panoramy miasta 17 Miasta partnerskie 18 Przypisy 19 Bibliografia 20 Zobacz też 21 Linki zewnętrzne 21.1 Oficjalnie i ogólnie o mieście 21.2 Historia, zdjęcia historyczne i współczesne

[edytuj] Historia

Miasto po raz pierwszy wzmiankowane w sposób jednoznaczny w roku 1000 w związku z założeniem biskupstwa, jednak osadnictwo słowiańskie na Ostrowie Tumskim istniało co najmniej 150 lat wcześniej. Od końca X wieku znajdowało się pod panowaniem Piastów. W 1035 roku, w okresie tzw. Reakcji Pogańskiej, źródła informują o budowie świątyni pogańskiej w mieście. W XIII wieku dokonano lokacji miasta na prawie magdeburskim, w 1335 miasto przeszło pod panowanie królów Czech, później (po krótkim epizodzie panowania węgierskiego) wraz z Koroną Czeską zostało włączone do Monarchii Habsburskiej. W 1741 wraz z większością Śląska zostało zdobyte przez Prusy, w związku z czym w latach 1741-1918 oficjalna nazwa miasta brzmiała Królewskie Stołeczne i Rezydencjalne Miasto Wrocław (niem. Königliche Haupt- und Residenzstadt Breslau), w latach 1918-45 Miasto Stołeczne Wrocław (Hauptstadt Breslau). W 1945 miasto zostało ogłoszone twierdzą (Festung Breslau) i w wyniku walk między Armią Czerwoną i Wehrmachtem zostało zniszczone w 70%, a zabudowa niektórych dzielnic została zrównana z ziemią. Po II wojnie światowej Wrocław decyzją konferencji poczdamskiej został włączony do Polski. Większość niemieckich mieszkańców miasta została przymusowo przesiedlona do radzieckiej strefy okupacyjnej Niemiec (początkowo). Do Wrocławia natomiast zaczęła napływać ludność polska, głównie z centralnej Polski (kielecczyzna, łódzkie) oraz wysiedleni mieszkańcy wschodnich rubieży przedwojennej Polski, głównie ze Lwowa i okolic, a także z Wileńszczyzny.

[edytuj] Ludność od początku XIX wieku

Na początku XIX wieku (krótko po zburzeniu murów miejskich w 1807) miasto zamieszkane było przez 78 tysięcy osób (dane z 1819). W połowie wieku liczba ludności przekroczyła 150 tysięcy, w 1870 – 200 tysięcy, pół miliona osiągając na początku XX wieku (wg zestawienia Heinza Rogmanna z roku 1937 w 1910 mieszkało w mieście 512.105 osób, natomiast wg suplementu encyklopedii Orgelbranda liczba ta wynosiła 510.929 osób).

Tuż przed II wojną światową liczba mieszkańców sięgnęła prawie 630 tysięcy, a 1 grudnia 1940 wynosiła 638.905; w styczniu 1945 wraz z uciekinierami ze wschodnich terenów Rzeszy przekroczyła milion. Między połową stycznia a początkami lutego na rozkaz gauleitera Hanke przymusowo ewakuowano na zachód około siedemset tysięcy osób. Rok po zakończeniu wojny w spisie powszechnym zanotowano 170 tysięcy mieszkańców. Poziom zaludnienia sprzed roku 1939 miasto osiągnęło w 1983 i od tego czasu utrzymuje się na poziomie pomiędzy 630 a 645 tysięcy osób.

[edytuj] Podział administracyjny

Wrocław dzieli się administracyjnie na osiedla, stanowiące jednostki pomocnicze miasta. Niegdyś miasto składało się z 5 dzielnic: Psie Pole, Śródmieście, Stare Miasto, Krzyki, Fabryczna, które obecnie nie posiadają własnej osobowości prawnej, stanowią jednak nadal kryterium organizacji wielu urzędów i instytucji.

[edytuj] Kultura

Wrocław jest jednym z najważniejszych ośrodków kulturalnych i intelektualnych w Polsce, o wielowiekowej tradycji. Prestiż miasta określa nie tylko duża liczba teatrów, muzeów, kin i galerii sztuki działających w zakresie kultury, lecz także pokaźna liczba rozmaitych i oryginalnych wydarzeń artystycznych, często rangi międzynarodowej. Wrocław zapewnia swym mieszkańcom i turystom możliwie szeroką ofertę kulturalną – od muzyki dawnej do projektów z obszaru sztuki nowoczesnej. Wizytówką kulturalną Wrocławia stały się festiwale muzyczne o międzynarodowym znaczeniu jak choćby Wratislavia Cantans, Festiwal Jazz nad Odrą, Dni Muzyki Starych Mistrzów, Przegląd Piosenki Aktorskiej, Międzynarodowe Zaduszki Jazzowe, Wrocławskie Spotkania Teatrów Jednego Aktora i Małych Form Teatralnych, Międzynarodowy Festiwal Dialog Wrocław. Słynne już w Europie stały się przygotowywane z rozmachem widowiska operowe organizowane we wrocławskiej Hali Ludowej lub bezpośrednio pod gołym niebem.

Wrocław gościł wiele międzynarodowych sław muzycznych, zarówno muzyki estradowej, jak i poważnej, m.in. Joe Cocker, Anastacia, Sonique, Plácido Domingo, José Cura, Garou, The Rasmus.

[edytuj] Muzea

Wrocław charakteryzuje się dużym zagęszczeniem obiektów muzealnych. Przeniesione ze Lwowa Muzeum im. Lubomirskich posiada bogatą kolekcję obrazów i pamiątek z minionych epok, czy jedyne w Polsce Muzeum Architektury. Do atrakcji kulturalnych, należy Panoramę Racławicką- rotunda, w której mieści się panoramiczne malowidło o wymiarach: 120x15 metrów przedstawiające bitwę pod Racławicami z 4 kwietnia 1794 r. będącą pod zarządem Muzeum Narodowego.

[edytuj] Teatry

W dzisiejszym Wrocławiu działa kilkanaście teatrów i grup teatralnych. Do ważniejszych zaliczyć można Teatr Polski złożony z trzech scen, Teatr Współczesny powstały w początkach lat 70. XX wieku we Wrocławiu, będący inicjatorem Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego DIALOG-WROCŁAW odbywającego się co 2 lata. Tradycje operowe we Wrocławiu, sięgające pierwszej połowy XVII w., podtrzymuje Opera Wrocławska wzniesiona w latach 1839-1841. Dla melomanów ważna jest również Filharmonia Wrocławska utworzona w 1954 r., m.in. z inicjatywy hr. Wojciecha Dzieduszyckiego.

[edytuj] Kina

We Wrocławiu, oprócz wielkich multipleksów typu Cinema City lub Multikino działających w centrach handlowych, znajdują się także kameralne kina o znacznie dłuższej historii, jak kina Lwów, Lalka i Warszawa.

[edytuj] Gospodarka

We Wrocławiu produkowane są autobusy, wagony, sprzęt AGD, środki chemiczne i elektronika. Od kilku lat dynamicznie rozwija się sektor IT (oprogramowanie wewnętrzne firm, oprogramowanie na zamówienie), również wiele zagranicznych firm np. WAGO Elwag, Siemens, LG (LG Philips + 6 podwykonawców + LG Electronics), Volvo, HP, Google, Opera Software, QAD, Bombardier Transportation (dawniej Pafawag), DeLaval, Whirpool (dawniej Polar), Bosch, Wabco, FagorMastercook (były Wrozamet), Toshiba, TietoEnator i inne). Siemens właśnie przenosi swoje centra programistyczne do Wrocławia. Swoje siedziby mają tu następujące banki: BZ WBK, Lukas Bank, AIG Bank, Eurobank, Santander Consumer Bank (dawniej PTF Bank), Bank Współpracy Europejskiej oraz centra finansowo-księgowe: Volvo, Hewlett-Packard, KPIT Cummins, UPS, GE Money Bank, Credit Suisse. W mieście działa największa liczba firm leasingowych oraz windykacyjnych w kraju, w tym największy Europejski Fundusz Leasingowy, znajduje się tu również siedziba firmy American Restaurants, właściciela sieci KFC, Pizza Hut, Burger King i Rodeo Drive. Duży ośrodek przemysłu farmaceutycznego; US Pharmacia, Hasco-Lek, Galena, 3M, Labor, S-Lab, Herbapol.

[edytuj] Edukacja

Wrocław należy do największych w Polsce ośrodków uniwersyteckich. Życie umysłowe skupia się wokół wyższych uczelni z uniwersytetem liczącym 47.000 studentów i politechniką (ponad 40,000 studentów) na czele.

Założona w 1950 roku Akademia Medyczna we Wrocławiu posiada tradycje kształcenia sięgające 1811 roku.

Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu – powołany w 1947 r. gromadzi ponad 18 000 studentów. Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu założony w 1951 roku jest jednym z największych tego typu w kraju, z liczbą ponad 13 000 studentów.

Oprócz licznych placówek państwowych we Wrocławiu mieści się ogromna liczba uczelni prywatnych i ośrodków badawczych.

[edytuj] Klimat

Wrocław jest położony w strefie klimatów umiarkowanych szerokości geograficznej, w typie klimatu przejściowego, podlegającego wpływom oceanicznym i kontynentalnym.

Kształtuje się głównie pod wpływem centrów działalności atmosfery : stały Niż Islandzki i Wyż Azorski, zimowy Wyż Azjatycki i wyże powstające nad północną i północno-wschodnią Europą oraz letni Niż Południowoazjatycki.

W mieście przeważają masy powietrza polarno-morskiego (46%) i polarno-kontynentalnego (38%), masy arktyczne stanowią 10%. Fronty atmosferyczne przemieszczają się przez 220 dni w roku z przewagą frontów chłodnych, najczęściej występują typy cyrkulacji północno-wschodniej antycyklonalnej i północno-zachodniej cyklonalnej. Średnie miesięczne ciśnienie atmosferyczne waha się od 999,6 (IV) do 1003,6 hPa (X), przy czym największa zmienność ciśnienia z dnia na dzień jest w miesiącach zimowych (największy zanotowany wzrost ciśnienia 28 hPa, największy spadek 26 hPa).

Dominują kierunki wiatru z sektora zachodniego, średnio 51% w roku, w okresie od września do stycznia wzrasta częstość kierunków południowo-zachodnich, kierunki z sektora wschodniego, których najwięcej jest w kwietniu, stanowią średnio 32% w roku, najrzadziej pojawiają się kierunki północno-wschodnie i północne (ok. 7%).

Największa prędkość wiatru towarzyszy kierunkom zachodnim, od 4,4m/s w zimie do 3,4m/s w lecie. Najmniejsze zachmurzenie osiąga 61% (IX), największe 81% (XI), średnie roczne 70%; dni pogodnych jest ok. 32 w roku, najwięcej IX, pochmurnych ok. 169, najwięcej XI.

Usłonecznienie wynosi średnio 1523 godziny w roku, tj. 4,2 godziny dziennie, co stanowi 34% długości dnia; najmniejsze usłonecznienie 1,4 godziny dziennie (XII), największe 6,9 (VI). Średnia roczna temperatura powietrza osiąga 8,40°C przy czy najchłodniejszy (6,60°C) był 1940, najcieplejszy (10,30°C) 1934. W przebiegu rocznym najchłodniejszy jest styczeń (-1,50°C), najcieplejszy lipiec (18,10°C).

Istnieje duża zmienność średniej miesięcznej temperatury z roku na rok: najcieplejszy styczeń był w 1921 (4,40°C), a najchłodniejszy w 1940 (-11,20°C), najcieplejszy lipiec w 1994 (22,10°C), a najchłodniejszy w 1898 (14,90°C). Najwyższą maksymalną temperaturę zanotowano 31 VII 1994 (37,90°C), najniższą temperaturę minimalną 11 II 1956 (-30,40°C).

Absolutna amplituda temperatury powietrza osiągnęła 67,20°C. Okres wegetacyjny trwa przeciętnie 234 dni, okres bezprzymrozkowy około 270. W ciągu roku występują 33 dni gorące. Najdłuższą, trwającą 98 dni, termiczną porą roku, jest lato, zima trwa 79 dni, przedwiośnie i przedzimie odpowiednio 22 i 30 dni, wiosna i jesień po ok. 70 dni. Przeważają typy pogody ciepłej. Wilgotność względna powietrza jest najmniejsza wiosną z minimum 70% (IV), najwyższa na przełomie jesieni i zimy 84% (XI, XII), średnia roczna 78%. Średnia roczna suma opadu wynosi 588 mm, ekstremalne zanotowano w 1941 (892 mm) i 1943 (392 mm).

Największe średnie miesięczne sumy opadu 82 mm (VII), najmniejsze 27 mm (II). Absolutnie najwyższa suma miesięczna 223 mm (VII 1997), najmniejsza 0mm (X 1949, 1951). Ok. 158 dni z opadem w roku (z maksimum w zimie). Burze występują średnio ok. 20 dni w roku, pokrywa śnieżna zalega przez ok. 45 dni.

Warunki klimatyczne Wrocławia wykazują cechy typowe dla dużych aglomeracji miejsko-przemysłowych, w których wpływ gospodarczej działalności przejawia się zmianą cech fizycznych podłoża, zanieczyszczeniem atmosfery, a także emisją ciepła sztucznego, wytwarzanego w procesach komunalnych i przemysłowych. W stosunku do obszarów niezurbanizowanych wartości poszczególnych elementów klimatu charakteryzują się znacznymi odchyleniami.

Natężenia promieniowania słonecznego są osłabione, liczba godzin nasłonecznienia zmniejszona, w nocy występuje mniej intensywne ochładzanie w stosunku do terenów pozamiejskich. Efektem jest podwyższenie temperatury powietrza, określane jako "miejska wyspa ciepła", co najwyraźniej zaznacza się podczas pogodnych nocy letnich, dając dodatkowo ponad 50°C.

Średnia roczna wilgotność względna powietrza w centrum miasta jest o ok. 6% mniejsza niż poza nim, podczas pogodnych nocy w lecie nawet o 40%, a średnia roczna suma opadu o 30-50 mm większa.

Większe jest zachmurzenie, zwłaszcza w lecie w godzinach okołopołudniowych.

Miesiąc	Styczeń	Luty	Marzec	Kwiecień	Maj	Czerwiec	Lipiec	Sierpień	Wrzesień	Październik	Listopad	Grudzień
Najwyższa temperatura (°C)	-1.2	0.3	8.6	13.6	19.4	22.0	23.8	23.9	19.1	13.8	7.0	3.6
Najniższa temperatura (°C)	-7.5	-6.6	-0.3	2.8	7.4	10.8	12.4	12.0	8.8	4.6	0.2	-2.4
Opady atmosferyczne w mm	27	23	30	37	57	79	91	64	51	38	37	34
Liczba deszczowych dni	14	12	14	11	13	14	13	12	12	11	15	16
Źródło: Światowa Organizacja Meteorologiczna

[edytuj] Znani wrocławianie

[edytuj] Władze miejskie

[edytuj] Nobliści

• Theodor Mommsen (1902) – historyk, poeta oraz prawnik niemiecki
• Phillip Lenard (1905) – fizyk, nagrodę otrzymał dzięki swej pracy nad promieniowaniem katodowym.
• Eduard Buchner (1907) – niemiecki profesor chemii. Prowadził badania z dziedziny związków cyklicznych (odkrycie pirazolu), nad alkoholową fermentacją drożdżową i procesami fermentacyjnymi.
• Paul Ehrlich (1908) – chemik i bakteriolog, wynalazł salwarsan – lekarstwo przeciwko kile stosowane przed wynalezieniem antybiotyków.
• Gerhart Hauptmann (1912) – dramaturg i powieściopisarz, był przedstawicielem nurtu naturalistycznego w teatrze.
• Fritz Haber (1918) – chemik niemiecki pochodzenia żydowskiego, w latach 20. XX wieku opracował produkcję Cyklonu B
• Friedrich Bergius (1931) – Prace badawcze nad wysokociśnieniowym uwodornianiem węgla do węglowodorów ciekłych – benzyna syntetyczna (metoda Bergiusa), scukrzaniem drewna (hydroliza celulozy)
• Otto Stern (1943) – fizyk, nagrodę otrzymał za swój wkład w rozwój metody wiązki molekularnej i odkrycia momentu magnetycznego protonu.
• Max Born (1954) – sformułował standardową obecnie interpretację kwadratu funkcji falowej (ψ*ψ) w równaniu Schrödingera jako gęstości prawdopodobieństwa znalezienia cząstki.
• Reinhard Selten (1994) – ekonomista niemiecki, Nagrodę Nobla otrzymał za osiągnięcia w dziedzinie teorii gier.

[edytuj] Architektura i urbanistyka

Wrocław mimo zniszczeń wojennych (70% budynków) zachował wiele budowli bądź w stanie oryginalnym, bądź odrestaurowanych czy odbudowanych po wojnie. Do wyróżniających się należą: gotycki ratusz na Rynku, gotyckie kościoły: katedra pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela na Ostrowie Tumskim (przy niej barokowa kaplica Elektorska według projektu Fischera von Erlacha), Św. Krzyża, NMP na Piasku; barokowy zespół głównych budynków Uniwersytetu Wrocławskiego z Aulą Leopoldina; neogotycki budynek Dworca Głównego; modernistyczne: Hala Ludowa (proj. Max Berg na Wystawę Stulecia, 1913; używana dziś jest także nazwa "Hala Stulecia"^[4], tłumaczenie pierwotnej niem. nazwy Jahrhunderdhalle), dom handlowy zaprojektowany przez Ericha Mendelsohna, budynki wystawy "Mieszkanie i miejsce pracy" (1929, m.in. dom projektu Hansa Scharouna). Oprócz tego w mieście zachowało się osiem tysięcy zabytkowych kamienic czynszowych, które władze samorządowe starają się w ramach specjalnych programów rewitalizacyjnych sukcesywnie poddawać renowacjom. Jest to największe tego typu skupisko zabytkowego budownictwa na obecnym terytorium Polski. Kamienice te prezentują style począwszy od baroku poprzez klasycyzm, historyzm, secesję aż po modernizm. Wiele kamienic prezentuje wysokie walory architektoniczno-estetyczne.

[edytuj] Ważniejsze miejsca

• wyspy odrzańskie:
  • Kępa Mieszczańska – we Wrocławiu, w zachodniej (dolnej) części miejskiego odcinka Odry.
  • Ostrów Tumski (dawniej osobna wyspa) – najstarsza, zabytkowa dzielnica Wrocławia zasiedlona co najmniej od IX wieku swój rozwój zawdzięcza dogodnemu położeniu, gdyż był to najwygodniejszy punkt przekraczania Odry.
  • Wyspa Piasek znajduje się w obrębie historycznego starego miasta. Znajduje się tu Kościół Najświętszej Marii Panny. Już we wczesnym średniowieczu przebiegał przez wyspę główny trakt w kierunku północ-południe.
  • Wyspa Słodowa – niewielka wysepka Odrzańska w obrębie wrocławskiego Starego Miasta.
  • Wielka Wyspa na niej znajdują się osiedla Bartoszowice, Biskupin, Dąbie, Sępolno, Szczytniki, Zacisze, Zalesie.

• Stare Miasto – najstarsza i najciekawsza część lewobrzeżnego Wrocławia, wywodząca się z trzynastowiecznego miasta lokacyjnego.
  • Rynek – drugi (po Krakowie) największy plac Europy o wymiarach 205 na 175 m. Otaczające budynki reprezentują style różnych epok.
  • plac Solny – dawny średniowieczny plac targowy, swym narożnikiem styka się z Rynkiem. Prawdopodobna data powstania to koniec XIII wieku.
  • Nowy Targ jeden z trzech historycznych placów targowych Wrocławia powstał prawdopodobnie już około 1214 roku.
  • ulica Świdnicka o łącznej długości ok. 1050 m jest jedną z głównych ulic Wrocławia.
  • ulica Szewska – będąca częścią strefy pieszej. Jest jedną z reprezentacyjnych ulic miasta.
• Ogród botaniczny – powołany w 1811 roku na terenie Ostrowa Tumskiego. Obszarem obejmuje 7,4 ha (i 0,33 ha pod szkłem), znajduje się w nim około 7,5 tysiąca gatunków roślin.
• Park Szczytnicki z Ogrodem Japońskim – zajmuje powierzchnię około 100 ha co sprawia, że jest jednym z największych parków Wrocławia. Park ma charakter krajobrazowy i duże walory kompozycyjne oraz dendrologiczne (około 400 gatunków drzew i krzewów).
• Ogród zoologiczny (założony w roku 1865 – największa w Polsce liczba gatunków – 565, łącznie około 7100 zwierząt)
• Stary Cmentarz Żydowski ten zabytkowy cmentarz stanowi obecnie Muzeum Sztuki Cmentarnej, które jest oddziałem Muzeum Miejskiego Wrocławia. Jego łączna powierzchnia wynosi 4,6 ha.

[edytuj] Mosty i kładki

Przed II wojną Światową funkcjonowały 303 mosty i kładki różnej wielkości, dziś według obecnych standardów znajduje się ich około 117 (w tym 27 kładek). Największe i najważniejsze z nich przerzucone są nad głównym i pobocznymi nurtami rzeki Odry (Stara Odra, Odra Północna i Południowa) i kanałów: Powodziowego, Żeglugowego, Bocznego, Miejskiego, Granicznego, Odpływowego i kilku pozostałych. Przez obszar Wrocławia przepływa też kilka innych, mniejszych rzek, na ogół są to dopływy Odry: Ślęza, Oława (rozdzielająca się tu na dwa nurty – Oławę Górną i Dolną), Bystrzyca, Widawa, Dobra (dopływ Widawy), a z pomniejszych – Ługowina, Kasina, Oporówka, Łękawica, Piskorna, Młynówka, Trzciana, Czarna Woda, Zielona, Rogożówka, Olszówka Krzycka, Grabiszynka i inne. Rzeki te i strumienie oraz przekopane sztuczne kanały tworzą liczne naturalne i kilka sztucznych wysp (zależnie od poziomu wody w rzece oraz od kryterium wielkości można się ich doliczyć do około 25), niektóre rzeki (prócz Odry – np. Widawa) mają swoje "stare" nurty płynące nieco inną trasą, niż nurty główne; w wielu miejscach przedzielone są śluzami – niektóre ze śluz pełnią też rolę mostów lub kładek. Ponadto Wrocław jako jedno z nielicznych miast w Europie (poza Holandią), ma zachowaną i stale wypełnioną wodą fosę miejską nad którą również przerzucone są ciągi komunikacyjne – piesze i kołowe. Ostatnią, wcale nie najmniej ważną kategorią mostów i kładek wrocławskich są kładki piesze i wiadukty drogowe ponad jezdniami ulic bądź torami kolejowymi.

[edytuj] Kamienice

Wrocław odznacza się niepowtarzalnym i oryginalnym stylem architektonicznym. Uroku miastu z pewnością dodają kolorowe i stylowe kamieniczki. Cenny zespół stanowi zespół renesansowych domów w bloku śródrynkowym, w który przebiegają trzy wąskie uliczki. Należą do nich Sukiennice, dony przy przejściu Garncarskim oraz przejściu Żelaźniczym.

Liczne zabytkowe kamienice otaczają płytę Rynku, ponadto na terenie Starego Miasta zachowały się pojedyncze dzieła tego typu. Przykładami są:

• Kamienica Heinricha von Rybischa (ul. Ofiar Oświęcimskich 1)
• Kamienica Pod Gryfami (Rynek 2)
• Kamienica Dwór Polski (Rynek 5)^[5]
• Kamieniczka Pod Złotym Słońcem (Rynek 6)
• Kamienica Pod Błękitnym Słońcem (Rynek 7)
• Kamienica Pod Siedmioma Elektorami (Rynek 8)^[6]
• Kamienica Pod Starą Szubienicą (Rynek 19)
• Kamienica Pod Złotym Dzbanem (Rynek 22)
• Kamienica Pod Zieloną Dynią (Rynek 23)
• Kamienica Pod Złotym Pucharem (Rynek 26)^[7]
• Kamienica Pod Złotym Psem (Rynek 41 róg ul. Wita Stwosza 1)
• Kamienica Jaś i Małgosia (ul. św. Mikołaja 1 róg ul. Odrzańskiej 40)

[edytuj] Transport

[edytuj] Układ drogowy

Przez Wrocław przebiegają drogi krajowe nr 5, 8, 94, na krótkim odcinku granicy miasta przebiega autostrada A4, a w Bielanach Wrocławskich bezpośrednio przy granicy miasta znajduje się węzeł autostrady i dróg nr 5, nr 8 i 35.

Struktura sieci drogowej Wrocławia jest silnie zorientowana na centrum miasta, mając kształt promienisty. Do końca XX wieku wszystkie mosty na głównej odnodze Odry skupiały się na jej odcinku długości około 2500 m. Komunikacja między dzielnicami peryferyjnymi jest dodatkowo utrudniona przez rozległe urządzenia kolejowe, wcinające się w głąb miasta. Od lat 80. postępuje powoli budowa obwodnicy śródmiejskiej, w planie są zaś dalsze obwodnice, w tym Autostradowa Obwodnica Wrocławia (AOW) będąca częścią planowanej autostrady A8 która ma przebiegać przez miasto oraz obwodnica wschodnia. Obecnie jednak zarówno droga krajowa nr 5 jak i 8 przebiega przez miasto, w tym przez dzielnicę Starego Miasta.