Z Wikipedii

Ludwik Cohn na ławie oskarżonych w procesie PPS-WRN 1948 - obok Kazimierza Pużaka

Ludwik Cohn - (Ur. 23 czerwca 1902 w Warszawie - zm. 14 grudnia 1981 r . tamże), adwokat i radca prawny, działacz socjalistyczny.

Syn notariusza Filipa Cohna i Zofii ze Starkmanów, był bratem prawnika i muzyka Juliusza (1899-1975).

Od 1917 r. członek nielegalnego Związku Młodzieży Postępowo-Niepodległościowej (od 1918 r. Zwiazku Polskiej Młodzieży Socjalistycznej). Od 1919 do 1921 r. wiceprzewodniczący KC ZPMS. Po otrzymaniu 7 czerwca 1920 r. świadctwa maturalnego w Szkole Handlowej Zgromadzenia Kupców w Warszawie, zgłosił się 12 lipca 1920 r. ochotniczo do wojska. Uczestniczył w wojny polsko-bolszewickiej na froncie w stopniu kanoniera w 9 pułku altylerii polowej do listopada 1920 r. Od listopada 1920 r. do października 1924 r. studiował prawo uzyskując stopień magistra praw. Studiował również nauki historyczne. W tym czasie członek Zwiazku Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej (w okresie 1925 - 1927 członek Komitetu Wykonawczego). Po ukończeniu strudiów pracował Związku Obrony Kresów Wschodnich, a następnie w Ministerstwie Pracy i Opieki Społecznej.

W latach 1923 - 1932 był sekretarzem Centralnego Wydziału Młodzieży TUR a następnie sekretarzem Komitetu Centralnego OM TUR. Od 1932 r. do 1936 przewodniczący Komitetu Centralnego Organizacji Młodzieży TUR. Wraz z Adamem Ciołkoszem reprezentował młodzież socjalistyczną w Socjalistycznej Międzynarodowce

W latach 1918–1945 należał do PPS, będąc od 1931 do 1934 r. członkiem Centralnego Sądu Partyjnego a do 1934 do 1937 r. członkiem jej Rady Naczelnej. Od 1933 do 1936 r. wiceprzewodniczący Centralnego Wydziału Młodzieży PPS. Od 1931 r. do 1939 r. pracował jako adwokat. Był obrońcą w procesach politycznych w II RP (bronił m.in. Bolesława Drobnera). W okresie 1936 - 1939 jako obrońca był objęty śledztwem, pod zarzutem ujawnienia rodzinie klienta oskarzonego o szpiegostwo na rzecz ZSRR tajemnicy, dotyczącej bezpieczeństwa państwa^[1]. W zwiazku ze śledztwem w lipcu 1936 r. przebywał kilkanaście dni w więzieniu mokotowskim. Ostatecznie został uniewinniony przez Sąd Najwyższy w 1939 r. Uznany był jednak przez władze za osobę podejrzaną jako "jednolitofrontowiec, członek opozycji w PPS i antymilitarysta". Z tego powodu nie otrzymał karty mobilizacyjnej w 1939 r.

Zgłosił się we wrześniu 1939 r. ochotniczo do wojska. Brał udział w obronie Warszawy w czasie kampanii wrześniowej podporucznik w szeregach 36 Pułku Piechoty Legii Akademickiej. Odznaczony 29 września 1939 r. Krzyżem Walecznych. Przebywał w niewoli niemieckiej w obozach jenieckich: Colditz, Prenzlau Hammerstein a od września 1940 r. w Oflagu II C Woldenberg.

Po powrocie do Polski w lutym 1945 r. włączył się w działalność nielegalnej PPS. Uczestniczył w próbie utworzenia Polskiej Partii Socjalno-Demokratycznej. Odmówił przyjęcia mandatu członka Rady Naczelnej "lubelskiej" PPS w 1946 r.

20 maja 1947 r. został aresztowany przez władze komunistyczne za próbę odbudowy konspiracyjnej PPS-WRN. W procesie przywódców WRN został w 1948 skazany na 5 lat więzienia, utratę praw obywatelskich na dwa lata i przepadek całego mienia. Objęty amnestią i wypuszczony na wolność. W jego sprawie intereniował m.in. jeden z przywodców komunistycznej centali zwiazków zawodowych CGT z Francji Luis Saillant.

W końcu 1948 r. inspektor w zakładach prefabrykacji. Od 1949 r. pracował dorywczo w kancelarii prawniczej Maurycego Karniola. Od wiosny 1951 r. W 1956 r. wpisany na listę adwokacją. Odmówił złoożenia wniosku o rehabilitację. W 1965 r. na wyjeździe w Paryżu spotkał się z Adamem Ciołskoszem i Zygmunem Zarembą. Utrzymywał z nimi kontakty po powrocie do kraju. Z tego powodu przeprowadzono u niego rewizję i wszczęto śledztwo w 1971 r.(morzone w 1973 r.). Związany z opozycją demokratyczną w PRLu. Członek Klubu Krzywego Koła. Był sygnatariuszem Listu 59 w grudniu 1975 r. W 1976 był jednym z założycieli Komitetu Obrony Rrobotników oraz Komitetu Samoobrony Społecznej KOR, podpisał też list 14. Wspóltworzył w 1980 r. wraz z Zbigniewem Romaszewskim i Anielą Steinsbergową Komisję Helsińską.

Od 1972 r. był wolnomularzem członkiem działającej wtedy w konspiracji warszawskiej loży "Kopernik". Jako kalwinista (po ojcu), został pochowany na warszawskim cmentarzu ewangelicko-reformowanym.

W kwietniu 1989 r. na wniosek Ministra Sprawiedliwości, Sąd Najwyższy zmienił wyrok z 1948 r. i wszystkich w nim oskarzonych uniewinnił.

23 września 2006 został pośmiertnie odznaczony przez Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.

Przypisy

[edytuj] Bibliografia

• Paweł Swiński, Ludwik Cohn, w:Opozycja w PRL. Słownik biograficzny 1956-1989, Tom I, Warszawa 2000, s. 62-62;
• Tadeusz Jabłoński, Ludwik Cohn, w: Słownik Biograficzny Dzaiłaczy Polskiego Ruchu Robotniczego, Tom 1
• "Tadeusz Aleksandrowicz", Wspomnienie o mecenasie Ludwiku Cohnie, "Krytyka".Kwartalnik polityczny. Nr 17 z 1984 r.
• Roman Kruszewski, Wanda Tycner, Proces Kazimierza Pużaka, Prezydenta Podziemnego Państwa Polskiego, Warszawa 1992.