Leone Battista Alberti - Kazimierz Górski

Leone Battista Alberti

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Tempio Malatestiano, Rimini
Palazzo Rucellai, Florencja
Santa Maria Novella, Florencja

Leone Battista Alberti (ur. 14 lutego 1404 w Genui, zm. 25 kwietnia 1472 w Rzymie) – włoski malarz, poeta, filozof, kartograf, muzyk i architekt, członek Akademii Platońskiej. Wybitny przedstawiciel humanistycznego nurtu włoskiego renesansu.

Alberti nie był z wykształcenia architektem, lecz uczonym – stworzył m.in. dzieło De re aedificatoria libri cedem (Dziesięć ksiąg o sprawach budownictwa), oparte na traktacie Witruwiusza. W dziele De pictura (O malarstwie, 1435[1]) jako pierwszy sformułował naukowe zasady perspektywy oraz wprowadził siatkę ułatwiającą jej wykreślanie. Był to pierwszy renesansowy traktat. Alberti poświęcił go teorii malarstwa, gdyż sam był malarzem i uważał tę sztukę za najdoskonalszą. Twierdził, że malarstwo jest najtrudniejszą ze sztuk, ponieważ jej zadanie polega na przedstawianiu trójwymiarowej rzeczywistości na dwuwymiarowej płaszczyźnie. Ponadto, że jest to sztuka uczona, która wymaga obszernej wiedzy na temat środków osiągania iluzji.

Zapisał się również w historii kryptologii jako twórca tarczy szyfrującej realizującej szyfrowanie polialfabetyczne.

[edytuj] Architekt

Jego pierwsze dzieło, Tempio Malatestiano, powstało dopiero w 42 roku życia Albertiego. Sigismondo Pandolfo Malatesta, książę Rimini, zlecił Albertiemu przebudowę kościoła franciszkanów na świątynię grobową dla niego samego i jego żony. Budowa nie została ukończona z powodu kłopotów finansowych księcia i jego śmierci. Zachowana dziś nawa stanowi tylko część planowanego budynku. Elewacja obecnej świątyni składa się z dwóch nierównej wysokości kondygnacji. Dolna podzielona jest na trzy pola przy pomocy półkolumn korynckich, między którymi znajdują się arkady. W środkowej najszerszej znajduje się portal zwieńczony ciężkim trójkątnym przyczółkiem. Ta cześć fasady miała nawiązywać do łuków tryumfalnych, np. łuk Augusta w Rimini. W górnej nie ukończonej kondygnacji miała znajdować się nisza – o wymiarach tej poniżej, natomiast po bokach miały ją ujmować połówki segmentowego łuku.

Równocześnie Alberti zaprojektował pałac Rucellai we Florencji. Budynek ten różni się już od dzieł w stylu Brunelleschiego – jego ściany nie są takie masywne; cały budynek wydaje się lżejszy i nie przytłacza przechodniów tak jak np. pałac Pittich. zastosowano tu podział na trzy kondygnacje za pomocą pilastrów, o wysokości równej poszczególnej kondygnacji. Alberti wzorując się chociażby naKoloseum zastosował spiętrzenie porządków. Pilastrom najniższej kondygnacji nadał charakter dorycki, a dwóm górnym kolejno joński i koryncki. Dodatkową innowacją było zastosowanie wydatnego gzymsu wspartego konsolkami nad ostatnią kondygnacją. Było to pierwsze wykorzystanie gzymsu koronacyjnego.

Innym ważnym dziełem Albertiego jest fasada florenckiego kościoła Santa Maria Novella, gdzie po raz pierwszy zostały zastosowane woluty mające złagodzić przejście między nawą główną i nawami bocznymi, oraz zakryć dachy boczne. Poza tym Alberti jest twórcą kościoła San Andrea w Mantui.

[edytuj] Bibliografia

  • Bochnak Adam, Historia sztuki nowożytnej, t. I, Warszawa-Kraków: PWN, 1985.
  • Waźbiński Zygmunt, Malarstwo Quattrocenta, Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1972.
Wikicytaty
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z Leone Battista Albertiego

Przypisy

  1. W 1435 r. powstała wersja łacińska; rok później autor przełożył ją na język włoski.





ONZ oskarża Izrael o atak na cywilów
ONZ oskarżyła dziś Izrael o zbombardowanie na początku tygodnia budynku w Gazie, do którego wcześniej zapędzono około 110 cywilów - podaje agencja AFP.
Zderzenie samochodów w Przeczowie, są ranni
W wyniku zderzenia samochodów, do którego doszło dziś rano w miejscowości Przeczów w Świętokrzyskiem, na drodze krajowej nr 79, ranne zostały cztery osoby.
Kolizja nieopodal Głuchowa
Zbyt szybka jazda na śliskiej drodze skończyła się dla kierowcy audi jedynie mandatem. Skutki mogły być jednak dużo bardziej dramatyczne.
Szczecin to wymarzone miasto dla emigrantów?
Ze szczególną misją specjalna do Wielkiej Brytanii udają się dzisiaj Władze Szczecina. W jakim celu? Chcą przekonać emigrantów z Polski, by osiedlili się na Pomorzu.
Izrael w gotowości - dziś palestyński Dzień Gniewu
Tysiące izraelskich policjantów zostały dziś rano rozlokowane w Jerozolimie Wschodniej w związku z proklamowanym przez palestyński ruch Hamas kolejnym Dniem Gniewu.

szkoły policealne Tunezja wakacje kodeks pracy przeprowadzki warszawa ręceprecz odtybetu ---------