Z Wikipedii

Ten artykuł dotyczy polityka, ekonomisty, profesora i rektora. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Leon Biliński (ur. 15 czerwca 1846 w Zaleszczykach, zm. 6 czerwca 1923 w Wiedniu) – polityk polski, ekonomista, profesor i rektor Uniwersytetu Lwowskiego.

Był synem Wiktora (ziemianina) z Bilińskich herbu Sas przydomku Mielesiewicz Wołczak i baronówny Malwiny Brunickiej. Uczęszczał do szkoły ludowej w Trembowli, następnie do gimnazjów w Buczaczu, Stanisławowie i Tarnopolu. W latach 1863-1867 studiował prawo na Uniwersytecie Lwowskim; w 1867 został doktorem praw, a rok później docentem ekonomii społecznej na tej uczelni. Od 1871 był profesorem nadzwyczajnym i kierownikiem Katedry Ekonomii Społecznej, od 1877 profesorem zwyczajnym. Trzykrotnie pełnił funkcję dziekana Wydziału Prawa Uniwersytetu Lwowskiego (1876/1877, 1882/1883, 1886/1887), w roku akademickim 1879/1880 był prorektorem, a 1878/1879 rektorem. Wykłady na uczelni prowadził do 1892.

W latach 1867-1871 był członkiem Namiestnictwa i Rady Szkolnej we Lwowie, a 1880-1882 członkiem Rady miasta. Od 1883 sprawował mandat poselski do Rady Państwa (parlamentu austriackiego) w Wiedniu, był wiceprezesem (1897-1900) i prezesem (1911-1912, 1915-1918) Koła Polskiego w Radzie Państwa. W latach 1916-1920 stał na czele Naczelnego Komitetu Narodowego. Reprezentował postawę patriotyczną, działając m.in. na rzecz repolonizacji Uniwersytetu Lwowskiego, ale był zarazem zwolennikiem cesarza Franciszka Józefa i pełnił szereg funkcji w administracji austro-węgierskiej. W latach 1895-1897 i 1909-1910 był ministrem skarbu Austrii, 1912-1915 wspólnym ministrem skarbu Austro-Węgier (do jego kompetencji należała także administracja cywilna Bośni i Hercegowiny), a 1900-1909 gubernatorem Banku Austro-Węgierskiego. Po odzyskaniu niepodległości pełnił krótko funkcję ministra skarbu w rządzie premiera Paderewskiego (1919). W ostatnich latach życia aktywnie działał na rzecz nawiązania stosunków ekonomicznych polsko-austriackich.

Jako polityk reprezentował poglądy konserwatywne; z życzliwością początkowo interesował się socjalizmem, ale w późniejszym okresie występował zdecydowanie przeciwko ekonomii socjalistycznej.

W pracy naukowej zajmował się polityką ekonomiczną państwa, polityką społeczną, finansami i polityką agrarną. Przedstawił naukowe uzasadnienie prawa państwa do kierowania sprawami ekonomicznymi kraju; za obowiązek państwa uznał również poprawę warunków życia i pracy robotników. Obroty zagraniczne złotem w systemie walutowym Austro-Węgier zastąpił obiegiem waluty pozłacanej. Ogłosił szereg prac naukowych, m.in.:

• Studya nad podatkiem dochodowym (1870)
• Wzajemne czy akcyjne towarzystwa ubezpieczeń (1870)
• Procent a czynsz (1872)
• Wykład ekonomii społecznej (1873-1874, dwa tomy)
• Ekonomija społeczna - jej rozwój (1874)
• O pracy kobiet ze stanowiska ekonomicznego (1874)
• O przesileniach giełdowych (1874)
• Podatek skarbowy (1875)
• Taryfa kolejowa (1875)
• System nauki skarbowej (1876)
• O istocie, rozwoju i obecnym stanie socjalizmu (1883)

W 1876 został członkiem czynnym AU; należał także m.in. do Towarzystwa Naukowego we Lwowie oraz Komitetu Galicyjskiego Towarzystwa Gospodarskiego. W 1923 został odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Polonia Restituta. Honorowy obywatel miasta Rzeszowa.

[edytuj] Źródła

• Biogramy uczonych polskich, Część I: Nauki społeczne, zeszyt 1: A-J, Wrocław 1983

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Leon Biliński, Wspomnienia i dokumenty. T. 1-2. Warszawa 1924-1925 (kopia cyfrowa)

p • d • e

Rząd Ignacego Jana Paderewskiego

W dniu zaprzysiężenia	Ignacy Jan Paderewski • Józef Englich • Julian Eberhardt • Kazimierz Hącia • Jerzy Iwanowski • Stanisław Janicki • Tomasz Janiszewski • Hubert Linde • Jan Łukasiewicz • Antoni Mińkiewicz • Józef Pruchnik • Zenon Przesmycki • Leon Supiński • Stanisław Wojciechowski • Jan Wroczyński
Późniejsi członkowie rządu	Leon Biliński • Zygmunt Chmielewski p.o. • Tadeusz Jasionowski • Stanisław Karpiński • Józef Leśniewski • Władysław Seyda • Teodor Sobański p.o. • Bronisław Sobolewski • Ignacy Szczeniowski • Stanisław Śliwiński

 

p • d • e

Ministrowie skarbu II RP

Władysław Byrka (p.o) | Józef Englich | Stanisław Karpiński | Leon Biliński | Władysław Grabski | Ignacy Weinfeld (p.o.) | Jan Kanty Steczkowski | Bolesław Markowski (p.o) | Jerzy Michalski | Kazimierz Zaczek (p.o.) | Zygmunt Jastrzębski | Bolesław Markowski (p.o.) | Władysław Grabski  | Hubert Linde | Władysław Kucharski  | Władysław Grabski  | Czesław Klarner p.o.  | Jerzy Zdziechowski | Gabriel Czechowicz | Czesław Klarner | Gabriel Czechowicz | Tadeusz Grodyński (p.o.) | Ignacy Matuszewski | Jan Piłsudski | Władysław Marian Zawadzki | Eugeniusz Kwiatkowski

 

p • d • e Honorowi Obywatele Miasta Rzeszowa Moritz von Sala •  Johann Aichmüller •  Andrzej Seidler-Wiślański •  Edward Poh •  Leopold Olcyngier •  Władysław Rieger •  Franciszek Smolka •  Wiktor Zbyszewski •  Wiktor Abrahamsberg •  Agenor Gołuchowski •  Ryszard Belcredi •  Maurycy Kraiński •  Adam Geisler •  Julian Klaczko •  Henryk Straszewski •  Ignacy Schaitter •  Gustaw Knendich •  Oktaw Pietruski •  Kazimierz Badeni •  Leon Schott •  Adam Fedorowicz •  Stanisław Jabłoński •  Roderyk Als •  Leon Biliński •  Stanisław Badeni •  Stanisław Jędrzejowicz •  Adam Midowicz •  Józef Piłsudski •  Roman Krogulski •  Edward Rydz-Śmigły •  Walenty Bal •  Stanisław Maczek •  Ignacy Tokarczuk •  Józef Sondej •  Józef Szajna •  Wojciech Kilar •  Jan Paweł II •  Adam Harasiewicz •  Jan Łopuski •  Ryszard Kaczorowski •  Tadeusz Hogendorf