Len - Kazimierz Górski

Len

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Len
Systematyka wg Reveala
Domena jądrowce
Królestwo rośliny
Podkrólestwo naczyniowe
Nadgromada nasienne
Gromada okrytonasienne
Klasa Rosopsida
Rząd lnowce
Rodzina lnowate
Rodzaj len
Nazwa systematyczna
Linum L.
Galeria zdjęć i grafik w Wikimedia Commons
Kwiat lnu karpackiego
Nasiona lnu
Chałupnicze międlenie lnu

Len (Linum L.) - rodzaj roślin zielnych krótkowiecznych (przeważnie trzyletnich) z rodziny lnowatych. Pochodzi ze wschodniej Europy i z rejonu Morza Śródziemnego. Do rodzaju należy ok. 200 gatunków, z czego na stanowiskach naturalnych lub zdziczałych notowanych jest 6 gatunków. W uprawie kilka kolejnych spośród których największe znaczenie ma len zwyczajny.

Spis treści

[edytuj] Charakterystyka

Łodyga
Składa się z części korzeniowej, łodygi właściwej i części wierzchołkowej. Na całej długości pokryta włóknem.
Liście
Lancetowate.
Kwiaty
Niebieskie, żółte, różowe lub białe, otwierające się w dni słoneczne.
Owoce
Torebki nasienne, pięciokomorowe, zawierają od 10 do 12 spłaszczonych oleistych nasion.

[edytuj] Systematyka

Pozycja rodzaju w systemie Reveala 

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa różowe (Rosidae Takht.), nadrząd Geranianae Thorne ex Reveal, rząd lnowce (Linales Baskerville), rodzina lnowate (Linaceae DC. ex Gray), podrodzina Linoideae (DC. ex Gray) Arn., plemię Lineae Rchb., rodzaj len (Linum L.)[1].

Gatunki flory Polski[2]
Gatunki uprawiane[3]

[edytuj] Zastosowanie

Najważniejszym gatunkiem lnu jest len zwyczajny (Linum usitatissimum), roślina włóknodajna i oleista pochodząca z Bliskiego Wschodu, stara roślina użytkowa uprawiana od kilku tysięcy lat dostarczająca włókna, które mimo konkurencji tworzyw sztucznych nadal jest bardzo cenione, makuchów na paszę, itd. Nasiona (siemię lniane) używane są w lecznictwie.

  • Roślina uprawna: z powodu występowania włókien na całej długości, łodygi lnu są wyrywane z korzeniami a nie ścinane w czasie zbiorów. Jest to roślina, której wszystkie części wykorzystuje się w przemyśle a jedynym odpadem są pyły produkcyjne powstające w procesie jej przerobu. Uzyskuje się z niej:
    • z części środkowej łodygi, włókno długie, do produkcji wysokiej jakości przędz czesankowych, osnowowych i dalej tkanin.
    • z części wierzchołkowej i korzeniowej, włókno krótkie, do produkcji przędz zgrzebnych wątkowych.
    • nasiona oleiste, z których wytwarza się olej, pokost itp. Nasiona lnu mają również zastosowanie w przemyśle farmaceutycznym (używa się ich do sporządzania maceracji) i medycynie ludowej.
    • paździerze - powstałe w procesie pozyskiwania włókna, z połamanej, zdrewniałej części łodyg, są surowcem do produkcji płyt paździerzowych o podobnych właściwościach jak płyty wiórowe
    • odpady roszarnicze - krótkie włókna z przyklejonymi paździerzami, których nie udało się oddzielić przy pozyskiwaniu włókna, są surowcem do produkcji wysokiej jakości papieru. Dawniej stosowane również jako materiał termoizolacyjny.
    • wytłoki powstałe przy produkcji oleju z nasion, podobnie jak torebki nasienne (plewy), przerabiane są na pasze
  • Roślina oleista dostarczająca cennego oleju jadalnego i przemysłowego. Nasiona lnu zawierają do 35% oleju, poza tym 20% białka, enzymy i glikozydy kwasów: olejowego, linolowego i stearynowego. [4]
  • Roślina lecznicza. Olej lniany Semen Lini ma ochronne działanie powlekające śluzówki układu pokarmowego. Jest stosowany wewnętrznie przy nieżytach żołądka i jelit, a także przy nieżytach pęcherza moczowego i dróg moczowych. Zewnętrznie używa się go przy stanach zapalnych skóry, owrzodzeniach, wypryskach. [4]
  • Roślina ozdobna: sadzona jest na rabatach, w ogrodach skalnych, w runie parkowym oraz w grupach naturalistycznych.

[edytuj] Zobacz też

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Len (roślina)

Przypisy

  1. ↑ Reveal James L. System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999 Systematyka rodzaju Linum wg Reveala
  2. ↑ Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Vascular plants of Poland - a chekclist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. IB PAN, 2002. ISBN 83-85444-83-1. 
  3. ↑ Ludmiła (red.) Karpowiczowa: Słownik nazw roślin obcego pochodzenia łacińsko-polski i polsko-łaciński. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 1973. 
  4. ↑ 4,0 4,1 Jindřich Krejča, Jan Macků: Atlas roślin leczniczych. Warszawa: Zakł. Nar. im. Ossolińskich, 1989. ISBN 83-04-03281-3. 





2009 - Rokiem Juliusza Słowackiego
Sejm przyjął dziś przez aklamację uchwałę w sprawie ogłoszenia 2009 Rokiem Juliusza Słowackiego. W tym roku przypada 200. rocznica urodzin i 160. rocznica śmierci poety.
Koniec mitu polskiego pijaka
Aż jedna trzecia Polaków to całkowici abstynenci - wynika z niepublikowanego raportu Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, do którego dotarł serwis internetowy tvp.info. To prawie dwa razy więcej niż na początku transformacji ustrojowej i mniej, niż wynosi średnia europejska.
Gwałciciel zatrzymany po prawie siedmiu latach
Policjanci z gdyńskiej komendy zatrzymali 25-letniego mieszkańca Gdyni. Mężczyzna jest podejrzany o to, że w godzinach popołudniowych 16 czerwca 2002 roku, na drodze polnej prowadzącej do ulicy Puckiej w Gdyni dokonał rozboju przy użyciu noża i zgwałcił ze szczególnym okrucieństwem 22-letnią kobietę.
Sejm: Nie będzie nowelizacji ustawy o CBA
Sejm odrzucił dziś w pierwszym czytaniu projekt nowelizacji ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym.
A ciepło ucieka w... kosmos
W kłodzkiej Spółdzielni Mieszkaniowej nic nie budzi tylu kontrowersji, co rozliczanie centralnego ogrzewania.

szkoły policealne Władysławowo noclegi TENERYFA tanie linie przeprowadzki warszawa ---------