Z Wikipedii

Legiony Polskie – polskie oddziały wojskowe, którym początek dała Pierwsza Kompania Kadrowa utworzona 3 sierpnia 1914 w Krakowie z inicjatywy Józefa Piłsudskiego.

Spis treści 1 Historia 2 Struktura organizacyjna 3 Skład Legionów Polskich w 1916 4 Działania zbrojne 5 Rozwiązanie formacji 6 Ciekawostki 7 Przypisy 8 Zobacz też 9 Literatura 10 Linki zewnętrzne

[edytuj] Historia

Powołane 16 sierpnia 1914 przez Naczelny Komitet Narodowy.^[1] Stanowiły oddzielną formację Armii Austro-Węgierskiej. Skupiły polskie organizacje wojskowe, m.in. oddziały Związku Strzeleckiego "Strzelec", Armię Polską i Polskie Drużyny Strzeleckie.

Wobec niepowodzenia wywołania antyrosyjskiego powstania narodowego w Królestwie Kongresowym, Piłsudski podporządkował się NKN. Pod koniec sierpnia rozpoczęto werbunek do Legionów Polskich. Utworzono Legion Wschodni we Lwowie i Legion Zachodni w Krakowie. ^[2]

Z powodu zajęcia Lwowa przez wojska rosyjskie 2 września 1914 i różnic wśród tamtejszych polityków Legion Wschodni został wkrótce rozwiązany. ^[3] Legion Zachodni początkowo w składzie jednego pułku pod dowództwem Piłsudskiego wziął udział w walkach jako straż tylna wojsk austriackich na linii Nowy Korczyn-Opatowiec na lewym brzegu Wisły. W czasie ofensywy austriacko-niemieckiej poszczególne jego bataliony wzięły udział w bitwach pod Laskami (23-26 października 1914), Anielinem (22 października). W dniach 16-19 listopada stoczyły bitwę pod Krzywopłotami. Piłsudski zagrożony zepchnięciem przez wycofującą się pod naporem Rosjan armię austriacką na terytorium Cesarstwa Niemieckiego przeprowadził brawurowy manewr znany jako operacja Ulina Mała. Wbrew rozkazom austriackim przedarł się z częścią swojego pułku korytarzem pomiędzy wojskami rosyjskimi i austriackimi do Krakowa. ^[4] Po przerwie oddziały te walczyły jako osłona prawego skrzydła armii austriackiej w rejonie Mszany Dolnej, Limanowej, Marcinkowic, Nowego Sącza. W połowie grudnia 1914 sformowano z nich I. Brygadę Legionów Polskich. ^[5]

I Brygada stoczyła bitwę pod Łowczówkiem, od marca 1915 toczyła boje nad Nidą. W ramach letniej ofensywy państw centralnych walczyła nad rzeką Pokrzywianką, tocząc walki pod Konarami (16-25 maja), na linii Włostów, Ożarów^[6].

Po przekroczeniu linii Wisły przeszła na Lubelszczyznę (walki 4 Pułku Piechoty Legionów pod Jastkowem 30 lipca - 3 sierpnia 1915 i Kamionką 4-7 sierpnia). W sierpniu walczyła na Podlasiu, stoczyła bitwę nad Raśną i Wysokiem Litewskiem.

Sformowany we wrześniu 1914 2 Pułk Piechoty Legionów i 3 Pułk Piechoty Legionów wraz z austriacką komendą Legionów Polskich zostały przerzucone w Karpaty. 29 października 1914 stoczyły bitwę pod Mołotkowem, walczyły pod Zieloną, Rafajłową, Kirlibabą.

W marcu 1915 przeformowano je w II Brygadę Legionów Polskich zwaną Karpacką. Dowódcą II Brygady został Józef Haller. W jej skład weszły 2 Pułk Piechoty Legionów, 3 Pułk Piechoty Legionów, oddział kawalerii i dyon artylerii. Brygada walczyła na Bukowinie (szarża pod Rarańczą i nad Prutem (szarża 2 Pułku Ułanów pod Rokitną).

W październiku 1915 utworzono III Brygadę Legionów Polskich w składzie: 4 Pułk Piechoty Legionów i 6 Pułk Piechoty Legionów.

W październiku 1915 wszystkie trzy brygady (stan osobowy: I Brygada-ok. 5500, II Brygada - ok. 5000, III Brygada ok. 6000) rzucono na front na Wołyniu. Jesienią 1915 wzięły udział w walkach nad Styrem, gdzie stoczyły bitwę pod Kostiuchnówką. W czasie ofensywy Brusiłowa walczyły nad Stochodem.^[7]

W okresie od 20 września 1916 do 19 lutego 1918 Legiony Polskie nosiły oficjalną nazwę: Polski Korpus Posiłkowy.

[edytuj] Struktura organizacyjna

Początkowo istniały dwa legiony:

• Legion Wschodni (16 sierpnia - 21 września 1914) dowódca - gen. Adam Pietraszkiewicz,
• Legion Zachodni (16 sierpnia - 19 grudnia 1914) dowódca - gen. Rajmund Baczyński (do 25 września 1914), później gen. Karol Durski-Trzaska.

Później przeformowano je w trzy brygady:

• I Brygada (od 19 grudnia 1914) – dowódca Józef Piłsudski (do 27 września 1916), później Marian Żegota-Januszajtis (do 30 lipca 1917),
• II Brygada (od 19 grudnia 1914) – dowódca Ferdynand Küttner (do 14 lipca 1916), później Józef Haller (do 19 lutego 1918),
• III Brygada (od 8 maja 1915) – dowódca Wiktor Grzesicki (do 14 lipca 1916), później Stanisław Szeptycki (do 14 listopada 1916), Zygmunt Zieliński (do 25 kwietnia 1917), Bolesław Roja (do 30 lipca 1917).

Brygady podlegały austriackiemu dowództwu Legionów Polskich w osobach:

• gen. Karola Durskiego-Trzaski (do 27 stycznia 1916),
• gen. Stanisława Puchalskiego (do 14 listopada 1916),
• płk Stanisława Szeptyckiego (do 25 kwietnia 1917),
• płk Zygmunta Zielińskiego (do 19 lutego 1918).

[edytuj] Skład Legionów Polskich w 1916

Skład Legionów Polskich (stan z dnia 6 sierpnia 1916):

Komenda Legionów:

• dowódca - gen. bryg. Stanisław Puchalski
• szef sztabu - rtm. Filip Kochański-Lubicz

Poszczególne jednostki:

• I Brygada LP: dowódca - brygadier Józef Piłsudski; szef sztabu - płk Kazimierz Sosnkowski
  • 1 pułk piechoty LP: dca - płk Edward Rydz ps. Śmigły
  • 5 pułk piechoty LP: dca - mjr Stanisław Bukacki ps. Burhardt
  • 7 pułk piechoty LP: dca - mjr Albin Fleszar ps. Satyr
  • 1 pułk ułanów LP: dca - rtm. Władysław Prażmowski ps. Belina
• II Brygada LP: dowódca - płk Józef Haller; szef sztabu - kpt. Stanisław Tarabanowicz
  • 2 pułk piechoty LP: dca - kpt. Karol Dziekanowski
  • 3 pułk piechoty LP: dca - kpt. Józef Szczepan
• III Brygada LP: dowódca - płk Stanisław Szeptycki; szef sztabu - kpt. Franciszek Kleeberg
  • 4 pułk piechoty LP: dca - płk Bolesław Roja
  • 6 pułk piechoty LP: dca - mjr Mieczysław Neugebauer ps. Norwid
• Jednostki podlegające bezpośrednio Komendzie Legionów:
  • 2 Pułk Ułanów Legionów Polskich: dca - mjr Juliusz Zagórski-Ostoja
  • 1 Pułk Artylerii LP: dca - mjr Ottokar Brzezina ps. Brzoza

[edytuj] Działania zbrojne

Podczas I wojny światowej Legiony Polskie brały udział w walkach z armią rosyjską (najważniejsze stoczone bitwy):

• Łowczówek (22-25 grudnia 1914),
• Rokitna (13 czerwca 1915),
• Kostiuchnówka (4-6 lipca 1916).

[edytuj] Rozwiązanie formacji

20 września 1916 Legiony przeformowano w Polski Korpus Posiłkowy. 10 kwietnia 1917 oddziały legionowe zostały ponownie przeformowane w Polską Siłę Zbrojną (Polnische Wehrmacht). Gdy większość żołnierzy (z I i III Brygady) odmówiła przysięgi na wierność obcym monarchom, oddziały te zostały częściowo rozwiązane. Legionistów (byłych poddanych rosyjskich) internowano w obozach w Beniaminowie (oficerowie) i Szczypiornie (podoficerowie i szeregowcy). Pozostali, którzy odmówili przysięgi, a posiadali obywatelstwo austriackie, zostali wcieleni do wojska austro-węgierskiego i wysłani na front włoski. Legioniści, w tym zdecydowana większość II Brygady, którzy złożyli przysięgę zostali także przekazani pod dowództwo austriackie jako Polski Korpus Posiłkowy. Formacja istniała do pokoju brzeskiego z Ukrainą. W proteście przeciwko warunkom tego traktatu żołnierzy PKP, pod wodzą Józefa Hallera dokonali przejścia linii frontu pod Rarańczą w nocy z 15 na 16 lutego 1918. Legioniści, którym nie udało sie przebić na stronę rosyjską byli internowani w obozach na Węgrzech w Marmaros-Sziget i Chust. Przywódcy buntu w PKP w tym m.in. ks. Józef Panaś, płk Włodzimierz Zagórski oraz mjr Roman Górecki byli sądzeni w słynnym procesie legionistów w miejscowości Marmaros-Sziget.

Oficerowie i żołnierze "królewiacy" pozostali po rozbiciu Legionów w szeregach Polskiej Siły Zbrojnej dotrwali do listopada 1918 dając początek Wojsku Polskiemu.

[edytuj] Ciekawostki

• Pułk ułanów Władysława Beliny Prażmowskiego (beliniacy) początkowo składał się z 7-osobowego patrolu, który pieszo wyruszył na zwiad na terytorium wroga i zdobył 5 koni. Pozostali ułani nosili siodła na plecach, zanim nie zdobyli wierzchowców wroga.

Przypisy

[edytuj] Zobacz też

• Antoni Chmurski
• Bajończycy
• Dom im. Józefa Piłsudskiego
• Historia Polski (1914-1918)
• Historia Wojska Polskiego
• Legion Puławski
• Mauzoleum Legionistów Polskich w Kaliszu
• Polska Siła Zbrojna
• Pomnik Józefa Piłsudskiego i Czynu Niepodległościowego
• Węgrzy w Legionach Polskich
• Związek Legionistów Polskich

[edytuj] Literatura

[edytuj] Linki zewnętrzne

• "LEGIONY" - film archiwalny

2009 - Rokiem Juliusza Słowackiego

Sejm przyjął dziś przez aklamację uchwałę w sprawie ogłoszenia 2009 Rokiem Juliusza Słowackiego. W tym roku przypada 200. rocznica urodzin i 160. rocznica śmierci poety.

Koniec mitu polskiego pijaka

Aż jedna trzecia Polaków to całkowici abstynenci - wynika z niepublikowanego raportu Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, do którego dotarł serwis internetowy tvp.info. To prawie dwa razy więcej niż na początku transformacji ustrojowej i mniej, niż wynosi średnia europejska.

Gwałciciel zatrzymany po prawie siedmiu latach

Policjanci z gdyńskiej komendy zatrzymali 25-letniego mieszkańca Gdyni. Mężczyzna jest podejrzany o to, że w godzinach popołudniowych 16 czerwca 2002 roku, na drodze polnej prowadzącej do ulicy Puckiej w Gdyni dokonał rozboju przy użyciu noża i zgwałcił ze szczególnym okrucieństwem 22-letnią kobietę.

Sejm: Nie będzie nowelizacji ustawy o CBA

Sejm odrzucił dziś w pierwszym czytaniu projekt nowelizacji ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym.

A ciepło ucieka w... kosmos

W kłodzkiej Spółdzielni Mieszkaniowej nic nie budzi tylu kontrowersji, co rozliczanie centralnego ogrzewania.

kodeks wykroczeń armatura sanitarna Wikipedia szkoły policealne rusztowania ---------