Krosno
Z Wikipedii
| Krosno | |||
|
|||
| Województwo | podkarpackie | ||
| Powiat | miasto na prawach powiatu | ||
| Gmina - rodzaj |
Krosno miejska |
||
| Prawa miejskie | ok. 1342 | ||
| Prezydent | Piotr Przytocki | ||
| Powierzchnia | 43,48 km² | ||
| Położenie (punkt) | 49° 40' 56 '' N 21° 45' 57 '' E |
||
| Wysokość | 260 m n.p.m. | ||
| Ludność (2007) • liczba • gęstość |
47623 1098 os./km² |
||
| Strefa numeracyjna (do 2005) |
(+48) 13 | ||
| Kod pocztowy | 38-400 | ||
| Tablice rejestracyjne | RK | ||
| Położenie na mapie Polski |
|||
| TERC10 (TERYT) |
186101 1 | ||
| SIMC10 | 0952410 | ||
| Miasta partnerskie | |||
| Hasło promocyjne: Niepowtarzalne miasto w wyjątkowym miejscu | |||
|
Urząd miejski3
ul. Lwowska 28a, ul. Staszica 2 38-400 Krosnotel. (13) 43 675 43; (e-mail) |
|||
| Strona internetowa miasta | |||
Krosno – miasto na prawach powiatu – powiat grodzki w województwie podkarpackim, i siedziba władz powiatu krośnieńskiego, obejmującego zasięgiem tereny dziewięciu okolicznych gmin o dużo mniejszym poziomie zaludnienia. Stolica województwa krośnieńskiego od 30 czerwca 1975 do 31 grudnia 1998 r. Znajduje się w Euroregionie Karpackim, w skład którego wchodzą przygraniczne tereny Polski, Słowacji, Ukrainy, Węgier i Rumunii.
Spis treści |
[edytuj] Geografia
Krosno – miasto w południowo-wschodniej Polsce, w województwie podkarpackim, przy ujściu rzeki Lubatówki do Wisłoka, na obszarze Kotliny Jasielsko-Krośnieńskiej, wchodzącej w skład Pogórza Środkowobeskidzkiego, określanego jako Beskid Niski. Krosno określano jako "parva Cracovia" – czyli "małym Krakowem", a to dlatego, że krośnieński Rynek z renesansowymi sukiennicami, podobny jest do krakowskiego Starego Miasta i ze względu na wysoki poziom życia umysłowego miasta, posiadającego wielu studentów i to zdolnych, którzy często zdobywają tytuły profesorskie. O celowości porównywania do Krakowa świadczy umieszczenie widoku Krosna, w miedziorycie Georga Brauna (1541-1622) i Franza Hogenberga (ok. 1535-1590), w dziele Civitates orbis terrarum (Miasta świata wydanym w 1617 r. w Kolonii), w towarzystwie: Krakowa, Poznania, Warszawy, Zamościa, czy w dziele: Andreasa Cellariusa (1596-1665) z 1659 r. "Regni Poloniae Magnique Ducatus Lithuanie Novissima Descriptio", wydanym w Amsterdamie.
Kotlina Krośnieńska od zachodu graniczy z doliną Jasiołki i niewielkimi przełęczami, z Kotliną Jasielską, a na wschodzie łączy się doliną Wisłoka i z Kotliną Zarszynską. Nad Krosnem wznosi się od północy tzw. Pasmo Odrzykońskie, z wyróżniającymi się kulminacjami Królewskiej Góry (534 m n.p.m.) i Suchej Góry (585 m n.p.m.). U podnóża pierwszej, znajduje się Zamek "Kamieniec", a na szczycie drugiej wieża przekaźnikowa stacji telewizyjnej. Do krośnieńskiego bogactwa oprócz ropy naftowej, piaskowca, glinek, zaliczamy źródła mineralne, które występują w dzielnicy Białobrzegi, jako siarkowo-wodorowe, na Zawodziu siarczany i solanki o dużym stężeniu, oraz w innych dzielnicach solanki o różnym składzie chemicznym.
Krosno – w widłach Wisłoka i Lubatówki, stanowiło regularny, zwarty układ urbanistyczny z czworokątnym Rynkiem i wychodzącą z niego rozplanowaną siecią ulic. Z Rynku wybiegały symetrycznie w kierunkach na południe i północ po trzy ulice, które zbiegały się przy bramach miejskich.
Krosno urzeka pięknem średniowiecznych kościołów i zabytkowych kamieniczek, usytuowanych głównie w obrębie Rynku, który mieści się na wzniesieniu ok. 277 m n.p.m. Krosno należy do Zagłębia Naftowego Jasielsko-Krośnieńskiego i słynie też z hut szkła i z lotnictwa.
[edytuj] Historia
[edytuj] Zabytki
Zabytkowe kościoły Krosna
- Kościół Farny pod wezwaniem św. Trójcy
- Kościół i Klasztor oo. Franciszkanów
- Kościół św. Wojciecha
- Kościół i Klasztor oo. Kapucynów
- Kaplica Emaus przy ul. Kletówka.
- Kościół NMP Królowej Polski
Warto także zwiedzić:
- Kościół św. Piotra i św. Jana z Dukli poświęcony przez Ojca św. w czerwcu 1997 r., gdzie znajduje się stół, przy którym Jan Paweł II odprawiał na lotnisku Mszę św. i wiele innych związanych z nim pamiątek, oraz relikwie św. Jana z Dukli i św. Faustyny Kowalskiej. Świątynia ta wybudowana została przy Szlaku Węgierskim nad Lubatówką, prowadzącym z Węgier, ul. Grodzką, do Bramy Węgierskiej, którym wg legendy szedł św. Wojciech, św. Jan z Dukli i św. Królowa Jadwiga, w miejscu bratobójczych walk w czasie I wojny światowej.
- Klasztor Jezuitów - wzniesiony w latach 1660-1667, w wyniku fundacji Stanisława Zaremby, Bobolów i Balów. Częściowo wykorzystano fortyfikację miejska nad rzeką Lubatówką. Przez stulecie mieścił uczelnię jezuicką o wysokim poziomem nauczania. Czworobok dziedzińca zamykał od północy (zburzony w r.1807) kościół jezuitów pw. Niepokalanego Poczęcia N.P. Marii – jedna z 7 świątyń w mieście do połowy XVII wieku. Po kasacie zakonu przez zaborcę, w roku 1773, mieściła się tu szkołę, a potem szpital wojskowy. Po pożarze w roku 1849 odbudowany w XIX wieku. Teraz siedziba Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Krośnie.
- Związani z kolegium w Krośnie :
- ks. prof. Stanisław Mniszek pierwszy rektor Kolegium,
- ks. prof. Krzysztof Gruszczyński, rektor w l. 1679-1683,
- ks. Rafał Modlibowski (1740-1797) wykładowca filozofii ok. 1772 r., konfederat, poeta
- o.Rafał Skrzynecki (1714 - 1788) - jezuita, historyk, polonista, tłumacz, rektor Kolegium w Krośnie w 1767, autor dzieł historycznych
- Kazimierz Ostrowski – filozof, reformator jezuickiego szkolnictwa w Polsce, (4 III 1669 -4 VII 1732) prof. retoryki w Krośnie (1697–1698):
- Jan Radomiński (1687-1756)-jezuita, spowiednik królewski Katarzyny Leszczyńskiej, filozof, uczeń i wykładowca w Kolegium w Krośnie
- Kazimierz Czyżewski -(1673-1746 w Krośnie), filozof i teolog, jezuita, rektor kolegium w Toruniu
- o.Kasper Niesiecki - (1682- 1744) -uczeń Kolegium w Krośnie, heraldyk, jezuita, leksykograf, pisarz, teolog, kaznodzieja.
- Ewaryst Andrzej Kuropatnicki, (1734-1788) – w celu ochrony zbiorów Kolegium nabył je i umieścił w w Tarnowcu i w Lipinkach
[edytuj] Edukacja
[edytuj] Szkoły podstawowe
- Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna I st. im. I. J. Paderewskiego w Krośnie
- Zespół Szkół nr 2 w Krośnie
- Szkoła Podstawowa nr 1 im. Komisji Edukacji Narodowej
- Szkoła Podstawowa nr 3 im. Marii Konopnickiej
- Szkoła Podstawowa nr 4 im. E.Kolanki w Krośnie
- Szkoła Podstawowa nr 5 im. Jana Pawła II
- Szkoła Podstawowa nr 6 im. Janusza Korczaka
- Szkoła Podstawowa nr 7 im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Krośnie
- Szkoła Podstawowa nr 8 im. "Dar Górników" w Krośnie
- Szkoła Podstawowa nr 10 im. kpt. Stanisława Betleja
- Szkoła Podstawowa nr 12 w Krośnie
- Szkoła Podstawowa z Oddziałami Integracyjnymi nr 14 im. Polskich Olimpijczyków w Krośnie
- Szkoła Podstawowa nr 15 w Krośnie
[edytuj] Gimnazja
- Gimnazjum nr 1 w Krośnie
- Gimnazjum nr 2 w Krośnie
- Gimnazjum z Oddziałami Integracyjnymi nr 3 im. Polskich Olimpijczyków w Krośnie
- Gimnazjum nr 5 w Krośnie
- Katolickie Gimnazjum Zgromadzenia Świętego Michała Archanioła
- Zespół szkół nr 4 w Krośnie (połączenie Gimnazjum nr 4 i Szkoły Podstawowej nr 15)
- Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna II st. im. I. J. Paderewskiego w Krośnie
[edytuj] Szkoły ponadgimnazjalne
- Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 1 im. Jana Szczepanika w Krośnie ("Szczepanik")
- Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2 im. Ks. Stanisława Szpetnara w Krośnie ("Bursa")
- Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 3 im. Stanisława Staszica w Krośnie ("Mechanik")
- Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 4 im. Ignacego Łukasiewicza w Krośnie ("Naftówka")
- Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 5 im. II Armii Wojska Polskiego w Krośnie ("Elektryk")
- Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 6 w Krośnie ("Budowlanka")
- I Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w Krośnie ("Kopernik")
- II Liceum Ogólnokształcące im. Konstytucji 3 Maja w Krośnie ("Guzikówka")
- Katolickie Liceum Ogólnokształcące im. ks. Bronisława Markiewicza ("Katolik")
- Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych w Krośnie ("Plastyk")
- Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna II st. im. I. J. Paderewskiego w Krośnie
[edytuj] Szkoły dla dorosłych i policealne uzupełniające
- Zespół Szkół Kształcenia Ustawicznego
- Policealne Studium Zawodowe "Wszechnica"
- Policealna Szkoła Detektywów i Pracowników Ochrony "O'CHIKARA"
- Wieczorowa Szkoła Policealna Pracowników Służb Społecznych
- Podkarpackie Towarzystwo Edukacji Alternatywnej "Wszechnica"
[edytuj] Szkolnictwo wyższe
- Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Krośnie
- Państwowe Pomaturalne Studium Kształcenia Animatorów Kultury i Bibliotekarzy w Krośnie
- Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie Oddział w Krośnie
- Niepubliczna Szkoła Biznesu
- Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie Oddział w Krośnie
[edytuj] Sport
[edytuj] Obiekty sportowe
Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji
- tor speedrowerowy
- przy ulicy Bursaki
- Hala Sportowo-Widowiskowa
- zespół basenów otwartych
- otwarte lodowisko w zimie
- korty tenisowe
- stadion lekkoatletyczny i do piłki nożnej
- przy ulicy Legionów
- mała hala widowiskowo-sportowa
- stadion z torem żużlowym i boiskiem piłkarskim
- korty tenisowe
- przy ulicy Rzeszowskiej
- basen kryty (długość 25 m)
- przy ulicy Wojska Polskiego
- międzyszkolny basen kryty (długość 25 m)
- Czarnorzeki
- wyciąg narciarski
W najbliższych latach budowa i modernizacja kompleksu sportowo-rekreacyjnego przy ulicy Bursaki. Oprócz tego w Krośnie znajduja się mniejsze, najczęściej przyszkolne boiska.
[edytuj] Kluby sportowe
- KSM Krosno - żużel
- Karpaty Krosno – klub piłkarski mężczyzn
- KKS Karpaty Krosno – siatkówka mężczyzn
- Krośnieński Klub Koszykówki MOSiR
- Krośnieńskie Towarzystwo Tenisowe (ul.Legionów)-tenis ziemny
- Krośnieński Klub Tenisa Stołowego
- Uczniowski Klub Sportowy "Piętnastka"
- Uczniowski Klub Sportowy "Sokolik"
- UMGKS Nafta Krosno – strzelectwo sportowe
- LOK - Elektryk Krosno - strzelectwo sportowe
- Krośnieński Klub Biegacza
- Międzyszkolny Uczniowski Klub Sportowy "Mechanik"
- Krośnieńskie Stowarzyszenie Motocyklowe
- UKS Oratorium Krosno
- Krośnieński Klub Karate "Tsunami"
- Krośnieński Klub Kyokushin Karate
- OZS Guzikówka Krosno – piłka nożna
[edytuj] Kościoły i związki wyznaniowe
- Parafie i organizacje rzymskokatolickie
- Parafia i klasztor OO. Franciszkanów
- Parafia pw. Ducha Świętego
- Parafia pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa
- Parafia pw. Miłosierdzia Bożego
- Kapelanat Generalny Wojskowego i Szpitalnego Zakonu św. Łazarza z Jerozolimy z siedzibą w Krośnie - www.st-lazarus-orden.pl
- Kościoły protestanckie
- Kościół Zielonoświątkowy - Zbór "DOBRA NOWINA"
- Kościół Adwentystów Dnia Siódmego - Zbór w Krośnie
- Inne
[edytuj] Administracja
Krosno posiada dwa rodzaje jednostek pomocniczych gminy. Miasto jest podzielone administracyjnie na 7 dzielnic i 5 osiedli[1].
- Dzielnice: Białobrzegi, Południe,Krościenko Niżne, Suchodół, Polanka, Śródmieście, Zawodzie.
- Osiedla: Stefana Grota-Roweckiego, Ks. Bronisława Markiewicza, Traugutta, Turaszówka, Tysiąclecia.
zródło www.krosno.pl
[edytuj] Transport
[edytuj] Tranzyt
Przez Krosno przebiegają:
- droga krajowa nr 28 (Zator – Medyka), która w Miejscu Piastowym 2 km od granicy miasta krzyżuje się z drogą krajową nr 9 (E371) (Barwinek – Radom), która do roku 2013 ma zostać przebudowana na drogę ekspresową S19,
- droga wojewódzka nr 990 (Krosno – Twierdza)
- droga wojewódzka nr 991 (Krosno – Lutcza),
- linia kolejowa (dawna Kolej Transwersalna) Zwardoń – Przełęcz Łupkowska
[edytuj] Lotniska
[edytuj] Lotnisko w Krośnie
Jest to jedno z największych lotnisk trawiastych w Europie, które należy od 2008 roku do miasta Krosna, a jest użytkowane przez Aeroklub Podkarpacki. Obecnie trwają prace związane z pozyskaniem funduszy na wybudowanie pasa startowego dla samolotów pasażerskich oraz terminalu odpraw.
[edytuj] Lotnisko Międzynarodowy Port Lotniczy Rzeszów-Jasionka
Najbliższe lotnisko obsługujące linie pasażerskie znajduje się w stolicy województwa podkarpackiego w Rzeszowie, które posiada drugi co do długości pas startowy w Polsce.
[edytuj] Komunikacja międzynarodowa, międzymiastowa i powiatowa
Krosno posiada dobrze rozwiniętą sieć połączeń międzymiastowych, które realizuje głównie PPKS SA w Krośnie (m.in. Warszawa, Łódź, Kraków, Lublin) oraz poprzez rozwijające się inne prywatne przedsiębiorstwa wykorzystujące tzw. busy.
Komunikacja międzynarodowa jest realizowana poprzez połączenia obsługiwane przez biura podróży.
[edytuj] Kolej
Linia kolejowa biegnąca z Jasła do Zagórza jest niezelektryfikowana. Obsługę połączeń pasażerskich realizuje PKP – Przewozy Regionalne, która jest dofinansowywana ze środków wojewódzkich. W Krośnie znajdują się przystanki kolejowe:
- Krosno Turaszówka (obsługują pociągi na trasie Jasło-Zagórz)
- Krosno Polanka (daw. Polanka-Karol-podobnie jak Krosno-Turaszówka)
- Krosno (Dworzec Główny)
- Krosno Miasto (pociągi zwykłe i kilka pospiesznych)
[edytuj] Komunikacja miejska
MKS Krosno na 16 liniach (A,B,C,E,G,1,2,3,5,7,11,16,18,20,KS#) obsługuje wszystkie dzielnice Krosna, a także okoliczne miejscowości: Łężany, Targowiska, Krościenko Wyżne, Korczyna, Potok, Jaszczew, Jedlicze, Potakówka, Żarnowiec, Zręcin, Chorkówka, Żeglce, Głowienka, Szczepańcowa, Tłoki, Grabiny. Przewozy miejskie oferuje także PKS Krosno
- "KS" to linia szkolna kursująca na trasie Polanka Szkoła - Wyspiańskiego Szkoła
[edytuj] Gospodarka
Według danych GUS za rok 2005 dochód na jednego mieszkańca w Krośnie wynosił 3100,30 zł co daje 105,30% średniej krajowej w 2005 roku. W tym samym czasie stopa bezrobocia wynosiła 6,5%6.
W mieście działa 2 centrum handlowe[2], 1 galeria handlowa[3], 16 dyskontów spożywczych[4], 5 marketów budowlanych[5].
[edytuj] Zakłady pracy
Lista ważniejszych firm:
- Volkswagen GABŁO
- Skoda "AUTO ROBERT MIŚ"
- Renault Krosno Zodiac Witold gut sp. z o.o.
- JYSK Sp. z o.o.
- Nowy Styl Group
- Zakład Urządzeń Naftowych "Naftomet" Sp. z o.o.
- Krośnieńskie Huty Szkła "Krosno" SA
- Huta Szkła Deco-Glass Sp. z o.o.
- Huta Szkła Józefina
- Fabryka amortyzatorów Delphi-Krosno-SA
- FA Krosno Sp. z o.o.
- "Goodrich Krosno" Sp. z o.o.
- "WSK" PZL-Krosno SA
- Eurocash. Sp. z o.o.
- Galeria Portius
- Galeria Full Market
- Galeria EliJot
- Merkury Market
- Grupa Panmar Krosno - Okręgowa Stacja Kontroli Pojazdów, Dystrybucja Opału
- Hotel Portius***
- Hotel NAFTA KROSNO ***
- Cellfast Krosno SA
- Hobby-Model Krosno
[edytuj] Krośnianie
[edytuj] Honorowi Obywatele Miasta Krosna
- Józef Piłsudski – Marszałek Polski, 19.03.1928
- Jan Paweł II,14.06. 1996
- ks. prałat Bronisław Jastrzębski, 21.03. 1997
- ks. abp Józef Michalik – Przewodniczący Episkopatu, 18.03.1998
- Ryszard Kaczorowski – Prezydent RP na Uchodźstwie, 28.05.2002
- ks. prałat Tadeusz Szetela – kapelan AK, Kap. Hon. Ojca św., 30.08.2002
- ks. kard. Stanisław Dziwisz – metropolita krakowski,10.06.2007
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ UM Krosno: Dzielnice i osiedla (pl). [dostęp 2008-11-10].
- ↑ CH Elijot, CH Full Market
- ↑ Galeria Portius,
- ↑ Intermarché, Biedronka (2), Carrefour Express (3), Lidl (2), S-8 + galeria, FRAC, Delikatesy Centrum, Plus, Zielony Koszyk, Atos, SEZAM, 5 minut
- ↑ MAXPOL, Merkury Market, Mrówka - KPB, Kleberg (2)
[edytuj] Bibliografia
- Krosno – studia z dziejów miasta i regionu, T. I, red. Garbarcik J., Kraków 1972
- Krosno – studia z dziejów miasta i regionu, T. II, red. Garbarcik J., Kraków 1973
- Krosno – studia z dziejów miasta i regionu, T. III, red. Cynarski St., Kraków 1995
- Sarna W. ks.: Opis powiatu krośnieńskiego pod względem geograficzno-historycznym. Józef Styfi. Przemyśl 1898. Reprint: Wyd. Roksana oraz Muzeum Okręgowe w Krośnie. Krosno 1997
- Rączy E.: Ludność żydowska w Krośnie do 1919, Biblioteka Krośnieńska, zeszyt 9, Krosno 1995
- Rączy E.: Ludność żydowska w Krośnie 1919-1939, Biblioteka Krośnieńska, zeszyt 13, Krosno 1997
- Rączy E.: Ludność żydowska w Krośnie 1939-1946, Biblioteka Krośnieńska, zeszyt 15, Krosno 1999
- Kuropatnicki E. A. hr.: Geografia albo dokładne opisanie królestw Galicyi i Lodomeryi, Wojciech Manecki. Lwów 1858, Reprint: Wyd. Roksana oraz Muzeum Okręgowe w Krośnie. Krosno 1998
- Orłowicz M.: Ilustrowany przewodnik po Galicyi, Bukowinie, Spiszu, Orawie i Śląsku Cieszyńskim. Książnica Polska. Lwów 1919, Reprint: Ruthenus Rafał Barski. Krosno 2002
- Maczek S.: Od podwody do czołga. Wspomnienia wojenne 1918-1945, Ossolineum, Wrocław 1990
- Czajkowski J.: Z dziejów szpitala krośnieńskiego 1901-1946, Biblioteka Krośnieńska, zeszyt 12, Krosno 1997
- Czajkowski J.: Z dziejów szpitala krośnieńskiego 1946-1995, Biblioteka Krośnieńska, zeszyt 14, Krosno 1998
- Nieć J.: Rzeszowskie za Sasów. Szkic historyczny, Towarzystwo Regionalne Ziemi Rzeszowskiej, Rzeszów 1938
- Wojnar T., Kyc A.: Tradycja i współczesność. Monografia Krośnieńskich Hut Szkła "Krosno" SA 1923-1998, KHS "Krosno" SA. Krosno 1998
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Mapy: Autopilot • Google Maps • Szukacz • Targeo • Zumi
- Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
|
||||||||||
|
||||||||||
| 5 zł i jedziesz jak Małysz |
|
Dziś rusza wyciąg krzesełkowy przy Skoczni im. Adama Małysza w Wiśle-Malince. Chcąc poczuć się jak patron obiektu i jego fruwający koledzy trzeba wyłożyć 5 zł.
|
| W izraelskim nalocie zginęła Ukrainka i jej dziecko |
|
W izraelskim nalocie w rejonie miasta Gaza zginęła Ukrainka i jej dwuletni syn - podały dziś rano palestyńskie źródła.
|
| Bardziej specjalistyczne procedury, większe straty |
|
W Wojskowym Instytucie Medycznym w Warszawie niszczeje część Szpitalnego Oddziału Ratunkowego. Ani NFZ, ani miasto nie chce dopłacać do jego działania mimo, że leczą się na nim również warszawiacy - donosi "Życie Warszawy".
|
| "Wracajcie do Polski. Mamy dla was pracę" |
|
Do Wielkiej Brytanii udadzą się dzisiaj władze Szczecina. Przez weekend będą namawiać emigrantów z Polski, by osiedlili się na Pomorzu - informuje "Metro".
|
| Kierowcy gorsi od śniegu |
|
Na jezdniach jest nieźle - śnieg nie przeszkadza. Gorzej wygląda sprawa z odśnieżaniem dachów. Kolejny test w walce z zimą prawdopodobnie już w piątek po południu.
|
Prezentacje multimedialne Władysławowo noclegi szkoły policealne kodeks wykroczeń kodeks pracy ---------