Kozienice - Kazimierz Górski

Kozienice

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Współrzędne: 51°35′0″N 21°34′0″E / 51.58333, 21.56667

Kozienice
Herb
Herb Kozienic
Województwo mazowieckie
Powiat kozienicki
Gmina
 - rodzaj		 Kozienice
miejsko-wiejska
Burmistrz Tomasz Śmietanka
Powierzchnia 10,45 km²
Położenie (punkt) 51° 35' N
21° 34' E
Ludność (2007)
• liczba
• gęstość
18 280
1749,2823 os./km²
Strefa numeracyjna
(do 2005)		 48
Kod pocztowy 26-900
Tablice rejestracyjne WKZ
Położenie na mapie Polski
"Tło mapy lokalizacyjnej, z zaznaczonymi granicami"
"Kozienice"
Kozienice
TERC10
(TERYT)		 1142107054
Miasta partnerskie Niemcy Göllheim
Ukraina Czugujew
Słowacja Medzilaborce
Urząd miejski3
ul. Parkowa 5 26-900 Kozienice
tel. 48 611-71-00; faks 48 614-20-48
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta

Kozienice – miasto w województwie mazowieckim, w powiecie kozienickim. Siedziba władz powiatu i miejsko-wiejskiej gminy Kozienice.

W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa radomskiego, zaś przed 1975 r. do województwa kieleckiego.

Spis treści

[edytuj] Dane ogólne

  • Powierzchnia miasta: ponad 10 km²
  • Liczba ludności GUS: 18 945 (31.12.2005)
  • Liczba ludności UM: 19 605 (31.12.2006) – meldunek stały

Ośrodek przemysłowo-usługowo-mieszkalny. W mieście zlokalizowane są zakłady: meblowe, artykułów biurowych, elektrotechniczne, materiałów budowlanych i spożywcze. Osiedla: Energetyk, Piaski (Wschód), Pokoju, Skarpa, Borki, Zdziczów, Polesie, Stara Wieś, Głowaczowska 1, Głowaczowska 2. Największy zakład to Elektrownia Kozienice zlokalizowana w pobliżu Kozienic (Świerże Górne) oraz szereg innych dużych zakładów takich jak Esselte, Bakoma, Zakład Mięsny Pierzchała, Mleczarnia Obory, Spółdzielnia Inwalidów. Każdy z tych zakładów zatrudnia kilkaset osób. Miasto uplasowało się na 29 miejscu w Polsce w Złotej Setce Samorządów na rok 2005.

[edytuj] Demografia


Dane GUS dotyczące faktycznego miejsca zamieszkania.

[edytuj] Nazwa

Kozienice na mapie Topograficznej Królestwa Polskiego z 1839

W 1429 roku nazwa miasta zostaje zapisana jako Coszinicze, co należy czytać jako Kozinice. Obecna forma pojawia się po raz pierwszy w zapiskach z 1569 roku, jako Kozienycze. Przeobrażenie nastąpiło poprzez zmianę grupy -in- w -en-, co było częstym zjawiskiem w ówczesnej polszczyźnie. Nazwa pochodzi od nazwy osobowej Kozina, istnienie osoby o takim imieniu, nazwisku lub przezwisku jest potwierdzone przez źródła historyczne.[1]

Inną wersję pochodzenia nazwy podaje ks. Franciszek Siarczyński:

Król, mówi podanie, sarnę na krótki strzał chybił; Kozie nic! zawołali obecni łowcy, a król przez pamięć na te wyrazy, osadzie przez siebie założonej miano Kozienic nadał.[2]
Pałac w Kozienicach
Siedziba Urzędu Miasta i Gminy

[edytuj] Historia

Pierwsza wzmianka o Kozienicach pochodzi z 1206 r. kiedy wraz z sąsiednimi wsiami nadane zostały klasztorowi Norbertanek w Płocku. Włości te były jednak znacznie oddalone od Płocka, więc Kozienice w drodze zamiany stały się własnością królewską i pozostały nią aż do rozbiorów. W 1326 roku wieś Kozienice została przeniesiona na prawo magdeburskie przez Władysława Łokietka. Miejscowość położona na skraju Puszczy Kozienickiej przy trakcie z Wilna do Krakowa została jednym z ulubionych miejsc polowań króla Władysława Jagiełły, który przebywał tu 10 razy. Prawdopodobnie dla niego też wzniesiono tu drewniany dwór myśliwski, a sam król w 1394 ufundował tu kościół. Bliskość puszczy i dostęp do drewna pozwoliła na budowę tutaj mostu pontonowego, który po spławieniu do Czerwińska pozwolił wojskom polskim pomiędzy 30 czerwca a 3 lipca 1410 roku na przeprawę przez Wisłę w czasie Wielkiej wojny z Zakonem Krzyżackim.

W 1467 roku w dworze urodził się wnuk Władysław Jagiełły, późniejszy król Zygmunt I Stary, co upamiętnia do dziś kolumna wzniesiona w 1518 - najstarszy pomnik świecki w Polsce. W 1507 mieszkańcy Kozienic poprosili o prawa miejskie, w 1549 roku król Zygmunt August wydał na sejmie w Piotrkowie przywilej dla wojewody ruskiego i starosty radomskiego Piotra Firleja z Dąbrowicy na założenie miasta na części gruntów kozienickich, a w 1550 wydany został drugi przywilej lokacyjny. W 1557 król Zygmunt August ufundował tu parafię i uposażył plebana, w roku 1558 Kozienice otrzymały przywilej na organizowanie jarmarków.

W 1652 miasto spustoszyła epidemia cholery. W czasie potopu szwedzkiego 6 kwietnia 1656 doszło do zwycięskiej dla Polaków bitwy pod Kozienicami, ale w 1657 i 1704 miasto zostało kolejno zniszczone przez ojska Jerzego Rakoczego i szwedzkie.

W 1764 powstał tu skład soli dla całego powiatu radomskiego, a w 1779 miasto otrzymuje przywilej na 12 jarmarków rocznie[2]. W 1782 miasto o przeważnie drewnianej zabudowie zostaje zniszczone przez pożar i dzięki królowi odbudowane głównie jako murowane. W latach 1784-1788 powstała tu największa w Rzeczypospolitej fabryka broni palnej (wytwarzała świetne tzw. sztucery kozienickie), a samo miasto praktycznie od nowa lokowane zyskało murowaną zabudowę. Odbudową i przebudową miasta zajął się Stanisław August Poniatowski (wg projektu Jana Fontany). W 1792 roku w czasie wojny polsko-rosyjskiej pod Kozienicami stało polskie wojsko pod dowództwem księcia Józefa Poniatowskiego.

Bardzo ważnym wydarzeniem było utworzenie Powiatu kozienickiego w 1867 r. Dzięki temu została wybudowana droga do Radomia.

W czasie rozbiorów w mieście stacjonował 25 smoleński pułk piechoty, przeniesiony później do Woroneża. Podczas II wojny światowej działały w okolicach oddziały partyzanckie (gł. BCh), a w mieście znajdowało się getto. Obecnie rozwój miasta związany jest z budową elektrowni "Kozienice" i towarzyszących zakładów. Obecnie Kozienice przekształcają się z ośrodka przemysłowego w ośrodek rekreacyjno-sportowy.

[edytuj] Transport

Dworzec PKS

Ważny węzeł drogowy. W mieście krzyżują się drogi krajowe i wojewódzkie:

Przez obrzeża Kozienic przebiega linia kolejowa do Bąkowca. Odbywa się jednak na niej tylko transport towarowy (głównie węgiel do Elektrowni Kozienice). Linia została zamknięta dla ruchu pasażerskiego w latach 60. XX wieku.

[edytuj] Atrakcje turystyczne

Symbol miasta
Kościół św. Krzyża

Ciekawe miejsca:

[edytuj] Zabytki

Kolumna upamiętniająca narodziny króla Zygmunta I Starego, pocz. XVI wieku
Popiersie króla Stanisława Augusta Poniatowskiego przed muzeum w Kozienicach
  • kościół par. p.w. Świętego Krzyża, 1868-1869, nr rej.: 277/A z 27.12.1984
  • cmentarz par. rzym.-kat., poł. XIX, nr rej.: 464/A z 5.11.1991
  • cmentarz żydowski, XVI-XX, nr rej.: 403/A z 3.04.1989
  • cmentarz rodziny Dehnów, 1 poł. XIX, nr rej.: 523/A z 6.04.1992
  • zespół pałacowy, XVIII – XIX – XX, nr rej.: 315/A/67 z 15.06.1967 oraz 98/A z 18.03.1981:
    • pałac, nr rej.: 200 z 20.08.1955
    • park, nr rej.: 630 z 17.12.1957
  • kramy, drewn.-mur., poł. XIX, nr rej.: 246/A z 20.03.1984
  • willa, ul. Kochanowskiego 20, 1923, nr rej.: 340/A z 10.04.1986
  • dworek, ul. 1 Maja 10, poł. XIX, nr rej.: 531/A z 30.10.1992
  • kaplica, k. XVIII, nr rej.: 627 z 28.10.1971, 830 z 29.01.1959

[edytuj] Religia

Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzą następujące kościoły:

[edytuj] Organizacje charytatywne

  • Internetowy Charytatywny Vortal Pomocy Dzieci Dzieciom "Pomocna – Dłoń"
  • Stowarzyszenie Na Rzecz Dzieci i Osób Niepełnosprawnych "Tęcza".

[edytuj] Sport

[edytuj] Związani z Kozienicami

[edytuj] Źródła

  1. ↑ Kazimierz Rymut: Nazwy miast Polski. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1987, s. 117. ISBN 83-04-02436-5. 
  2. ↑ 2,0 2,1 Franciszek Siarczyński: Opis powiatu radomskiego przez ks. Franciszka Siarczyńskiego w rękopismie pozostały. Warszawa, Drukarnia Komisji Rządowej Sprawiedliwości, 1847. 

[edytuj] Zobacz też

[edytuj] Linki zewnętrzne

p • d • e
Związek Miast Nadwiślańskich
Związek Miast Nadwiślańskich, grafika
Miasta ziemi radomskiej

Białobrzegi • Drzewica • Iłża • Kozienice • Lipsko • Pionki • Przysucha • Radom • Skarżysko-Kamienna • Starachowice • Szydłowiec • Wyśmierzyce • Zwoleń

 
p • d • e
Gmina Kozienice

Siedziba gminy: Kozienice

Wsie sołeckie: Aleksandrówka • Brzeźnica • Chinów • Dąbrówki • Holendry Kozienickie • Holendry Kuźmińskie • Janików • Janików-Folwark • Janów • Kępa Bielańska • Kępa Wólczyńska • Kępeczki • Kociołki • Kuźmy • Łaszówka • Łuczynów • Majdany • Nowa Wieś • Nowiny • Opatkowice • Piotrkowice • Przewóz • Psary • Ruda • Ryczywół • Samwodzie • Stanisławice • Staszów • Śmietanki • Świerże Górne • Wilczkowice Górne • Wójtostwo • Wola Chodkowska • Wólka Tyrzyńska • Wólka Tyrzyńska B

Miejscowości niesołeckie: Budy • Cudów • Cztery Kopce • Katarzynów • Michałówka • Selwanówka • Wymysłów

 
p • d • e
Powiat kozienicki

Miasta: Kozienice
Gminy miejsko-wiejskie: Kozienice
Gminy wiejskie: Garbatka-Letnisko • Głowaczów • Gniewoszów • Grabów nad Pilicą • Magnuszew • Sieciechów

 





Koniec wojny gazowej? Czesi: Jest porozumienie!
Czeskie przewodnictwo w UE poinformowało w czwartek wieczorem, że jest porozumienie z Rosją ws. rozmieszczenia misji unijnych obserwatorów, którzy mają monitorować przepływ rosyjskiego gazu przez Ukrainę do Unii Europejskiej.
Radom: Pożar kamienicy, mieszkańcy na mrozie
W czwartek wieczorem zapaliła się dwukondygnacyjna kamienica w centrum Radomia. Prawdopodobnie przyczyną pożaru był wybuch butli gazowej. Ewakuowano kilkanaście osób.
Prezydent Kaczyński twardy, a nie miękki
Prezydent Lech Kaczyński przybył w czwartek wieczorem do czeskiej Pragi. W planie kilkugodzinnej wizyty są rozmowy z prezydentem Vaclavem Klausem i premierem Mirkiem Topolankiem. Jednym z głównych tematów rozmów będzie sprawa kryzysu gazowego.
Przerażająca relacja Czerwonego Krzyża z Gazy
W niezwykle ostrych słowach Międzynarodowy Czerwony Krzyż upomniał Izrael za uniemożliwianie lub utrudnianie karetkom pogotowia wywożenia rannych z terenów walk w Strefie Gazy.
Chiny już nie chcą pożyczać pieniędzy Ameryce
Chiny zaczynają ograniczać pożyczanie pieniędzy USA w postaci wykupywania amerykańskich obligacji skarbowych - pisze czwartkowy "New York Times". Na krótką metę może to być bolesne dla zadłużonych i pogrążonych w recesji Stanów Zjednoczonych.

szkoły policealne Wydruki Wielkoformatowe smycze Hiszpania in Chicago air conditioning service ---------