Z Wikipedii

Współrzędne: 49°43′20″N 21°49′04″E / 49.72222, 21.81778

Korczyna
Herb Korczyny
Województwo	podkarpackie
Powiat	krośnieński
Gmina	Korczyna
Położenie	49° 43' 20'' N 21° 49' 04'' E
Ludność  • liczba ludności	6000
Strefa numeracyjna (do 2005)	13
Kod pocztowy	38-420
Tablice rejestracyjne	RKR
Położenie na mapie Polski Korczyna

Korczyna – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Korczyna, ok. 5 km na północny wschód od Krosna. Miejscowość jest siedzibą gminy Korczyna.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego. W okresie międzywojennym Korczyna posiadała prawa miejskie.

[edytuj] Historia

Kościół w Korczynie

Korczyna - widok ze wzgórza

Pierwsze wzmianki o miejscowości znajdują się w dokumentach lokacyjnych Władysława Jagiełły z XIV wieku (1392 r.), wieś została założona na podstawie prawa magdeburskiego, w wyniku saskiej (zob. Głuchoniemcy) akcji kolonizacyjnej pod nazwą Kotkenhau. Przypuszcza się, że nazwa miejscowości oznaczała pierwotnie "piękne błota" (Kothschoen), bądź wywodzi się od czasownika "karczować" (niemiecka nazwa lokacyjna Kotkenhau), gdyż tereny otaczające Korczynę w znacznej części pokryte są lasami. Granicząca z Korczyną niemiecka wieś Palversee Palve, Heide (nast. Białobrzegi), etymologicznie oznacza właśnie teren pokryty krzakami, wrzosowisko. Od 1340 ziemia sanocka, województwo ruskie.

Wymieniana w dokumentach z roku 1397, Korczyna wskutek królewskiego nadania przynależała do Klemensa z Moskorzewa, który od nazwy pobliskiego zamku Kamieniec przybrał nazwisko Kamieniecki. Po rządach jego synów, pod koniec XVI w. przeszła w ręce Seweryna Bonera, by następnie przejść najpierw na własność rodu Firlejów, a potem Scypionów. W wyniku ślubu Magdaleny Scypionówny, właścicielami Korczyny stał się ród Jabłonowskich. Córka Jana Jabłonowskiego - Zofia Jabłonowska Skarbkowa, po unieważnieniu pierwszego małżeństwa, wyszła powtórnie za mąż za Aleksandra Fredrę, znakomitego komediopisarza tamtego okresu. Ślub odbył się 8 czerwca 1826 roku w korczyńskim kościele parafialnym. Ich córka wyszła za mąż za Jana Szeptyckiego, wywodzącego się z ruskich bojarów. Ostatnim właścicielem Korczyny był Stanisław Szeptycki (1867-1950) - generał armii austriackiej, dowódca Legionów Polskich w l. 1916-17, w 1923 r. minister spraw wojskowych, u którego w okresie II wojny światowej do czasu wybuchu powstania warszawskiego, przebywał hr. Adam Ronikier.

W 1882 powstało w Korczynie "Towarzystwo Tkaczy" zrzeszające ponad 1000 wytwórców, a w 1887 została założona tu szkoła tkacka. Na przełomie XIX i XX w. Korczyna przeżywała okres znacznego rozwoju ze względu na tutejsze płótna, które znane były wówczas w całej Galicji, a nawet poza jej granicami.

W czasie II wojny 8 września 1939r. tu zginęli w potyczce ze zmotoryzowanym oddziałem Niemców (z I Dywizji Górskiej gen. Kublera) polscy żołnierze z 2 Brygady Górskiej pod dowództwem płk. Aleksandra Stawarza, (wchodzącej w skład Grupy Operacyjnej "Jasło", w Armii Karpaty), wycofującej się z Gorlic, i z Jasła.

[edytuj] Zbrodnie hitlerowskie w Korczynie

• Od listopada 1941 r. do 12 sierpnia 1942 r. hitlerowcy rozstrzelali ok. 80 Polaków, głównie pochodzenia żydowskiego, z getta w Korczynie.

• 29 lipca 1944 r. hitlerowcy spacyfikowali Korczynę i rozstrzelali 60 osób, nie oszczędzając kobiet i dzieci, prawdopodobnie za owacyjne witanie oddziałów radzieckich, które później się wycofały. Spalono 72 gospodarstwa. Niemcy pod dowództwem kpt. SS Heoniga niszczyli wieś rakietami zapalającymi, wystrzeliwanymi z samolotów i czołgów.

[edytuj] Atrakcje turystyczne Korczyny i okolic

• neogotycki kościół parafialny
• rezerwat przyrody Prządki
• ruiny zamku odrzykońskiego, który stał się pierwowzorem zamku Cześnika i Rejenta w komedii Aleksandra Fredry Zemsta
• Z centrum Korczyny można przejść przez Łysą Górę do zamku Kamieniec plenerową Drogą Krzyżową (zbudowaną w 2000 r.) ze stacjami Męki Pańskiej.

[edytuj] Znani ludzie związani z Korczyną

• Józef Sebastian Pelczar (1842-1924) – biskup przemyski i święty Kościoła Katolickiego
• Robert Rozmus (ur. 1963) – aktor, showman i konferansjer
• Wojciech Smarzowski (ur. 1963) – reżyser i scenarzysta
• Stanisław Szeptycki – generał polski
• Ks. dr. Stanisław Bełch 1904 -1989 - Kapelan WP we Francji, Generalny Sekretarz Katolickiego Stowarzyszenia Mężów i Asystent Chrześcijańskich Związków Zawodowych, wydawca , tłumacz i autor wielu książek.
• Ks. Józef Bełch (1909 – 1993) - autor dzieł i artykułów, uczestnik ruchu oporu, więzień polityczny, budowniczy budynków sakralnych, malarz, prałat, dziekan, opiekun AK i Akcji Katolickiej. Pseudonimy: w piśmiennictwie: Józef Wieśniak, Józef Młodowiejski; w konspiracji: Róża, Szczerbiec, Lipiński, Borowicz, Barnaś, Zima.

[edytuj] Źródła

• ks. Władysław Sarna, Opis powiatu krośnieńskiego pod względem geograficzno-historycznym, Przemyśl 1898, reprint Krosno 1997

[edytuj] Zobacz też

• Korczyna

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Mapy: Autopilot • Google Maps • Szukacz • Targeo • Zumi

• Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
• Historia Korczyny – zamek odrzykoński, tkactwo, stare fotografie

p • d • e

Gmina Korczyna

Siedziba gminy: Korczyna

Wsie: Czarnorzeki • Iskrzynia • Kombornia • Korczyna • Krasna • Węglówka • Wola Komborska