Z Wikipedii

Karol I Habsburg

Błogosławiony Karol I Habsburg-Lotaryński (Karl Franz Josef Ludwig Hubert Georg Maria von Habsburg-Lothringen) (ur. 17 sierpnia 1887 w Persenbeug, zm. 1 kwietnia 1922 w Funchal na Maderze) - ostatni władca Cesarsko-Królewskich Austro-Węgier (jako król Węgier - Karol IV, jako król Czech - Karol III), pochodził z dynastii Habsbursko-Lotaryńskiej.

[edytuj] Młodość

Syn arcyksięcia Ottona (1865-1906) – brata arcyksięcia Franciszka Ferdynanda i Marii Józefy Saskiej (córki króla Saksonii Jerzego I Wettyna), następca Franciszka Józefa I. W 1900 rozpoczął naukę w wiedeńskim Gimnazjum Szkockim. Nie zdawał matury, ponieważ cesarz Franciszek Józef uważał, że arcyksiążę nie powinien konkurować z tymi, którzy mogliby stać się w przyszłości jego poddanymi. W latach 1906-1908 był słuchaczem praskich uniwersytetów. Jednocześnie rozwijał karierę wojskową. W 1903 został mianowany podporucznikiem, a w 1905 rozpoczął regularną służbę wojskową.

W 1909 poznał, w 1911 ożenił się z księżniczką Zytą Parmeńską. Mieli ośmioro dzieci, w tym pięciu synów. Ich najstarszym synem jest Otto von Habsburg ur. 1912. Najmłodsza córka, Elżbieta, urodziła się w 1922 już po śmierci ojca.

Po zabójstwie Franciszka Ferdynanda w 1914 Karol stał się następcą tronu. Lata 1914 – 1916 spędził jako dowódca sztabowy na froncie I wojny światowej.

Karol I Habsburg

Cesarz Franciszek Józef był bardzo zadowolony z perspektywy objęcia tronu przez Karola, który przypominał go zarówno fizycznie jak i ze względu na konserwatywne poglądy. Cesarz doceniał zalety młodego następcy tronu, który stopniowo stał się jego zaufanym. Franciszek Józef tak pisał o Karolu:

[edytuj] Panowanie

Pełny tytuł cesarza Austrii: "Z Bożej Łaski cesarz Austrii, apostolski król Węgier, król Czech, Dalmacji, Chorwacji, Sławonii, Galicji, Lodomerii i Ilyrii, król Jerozolimy etc, etc... arcyksiążę Austrii, wielki książę Toskanii i Krakowa, książę Lotaryngii, Salzburga, Styrii, Karyntii, Krainy i Bukowiny, wielki książę Siedmiogrodu, margrabia Moraw, książę Dolnego i Górnego Śląska, Modeny, Parmy, Piacenzy, Guastalli, Oświęcimia i Zatoru, Cieszyna, Friaul, Raguzy i Zary, hrabia Habsburga i Tyrolu, Kyburga, Goricy i Kradiski, książę Trydentu i Brixen, margrabia Łużyc Dolnych i Górnych oraz Istrii, hrabia Hohenembs, Feldkirch, Bregenz, Sonnenebergu, pan Triestu, Cattaro i Marchii Wendyjskiej, wielki wojewoda województwa Serbii, etc, etc, ..."

11 listopada 1916 został wezwany do Wiednia, w związku ze złym stanem zdrowia cesarza, który zmarł dziesięć dni później. 30 grudnia 1916 został koronowany na króla Węgier. Podejmował nieskuteczne działania na rzecz zakończenia wojny i ocalenia monarchii Austro-Węgierskiej (tzw. Sprawa Sykstusa). Wszystkie podejmowane wysiłki spełzły na niczym i los Austrii został ostatecznie związany z losem cesarstwa niemieckiego. Upadek tego ostatniego w roku 1918 pociągnął za sobą koniec Habsburgów.

11 listopada 1918 ogłosił, że nie abdykuje, ale rezygnuje z udziału w rządach. 24 marca 1919 przekracza wraz z rodziną granicę Szwajcarii. Para cesarska żyła tam w bardzo trudnych warunkach materialnych, gdyż dobra Habsburgów zostały skonfiskowane przez władze republiki austriackiej.

W 1921 Karol podjął dwie nieudane próby restauracji swojej władzy na Węgrzech, zakończone niepowodzeniem, dzięki działaniom Miklósa Horthy'ego.

[edytuj] Wygnanie i śmierć

Decyzją państw Ententy został wygnany na portugalską wyspę Maderę. Wraz z nim na wygnanie udała się jego żona, a później także dzieci. Zmarł na zapalenie płuc, które pogłębiło się w związku z wilgotnym klimatem wyspy i złymi warunkami, w jakich przebywała rodzina. Został pochowany w kościele Nossa Senhora do Monte w Funchal. Jego grobowiec zajmuje osobną kaplicę w kościele.

[edytuj] Beatyfikacja

Proces beatyfikacyjny rozpoczął się w 1949 roku. Karol został beatyfikowany 3 października 2004 przez papieża Jana Pawła II w Rzymie. Liturgiczne wspomnienie bł. Karola przypada 21 października.

Poprzednik Franciszek Józef I

cesarz Austrii 1916-1918

Następca republika[1]

Poprzednik Franciszek Józef I

król Węgier 1916-1921

Następca republika[1]

Poprzednik Franciszek Józef I

król Czech 1916-1918

Następca republika

Poprzednik Franciszek Józef I

król Galicji i Lodomerii, Wielki Książę Krakowa 1916-1918

Następca przyłączenie do Polski

Poprzednik Franciszek Józef I

głowa Domu Habsburskiego 1916-1922

Następca Otto von Habsburg

p • d • e

Władcy ziem polskich w czasie rozbiorów

Zabór rosyjski (władcy państw zaborczych (1772-1815)	Katarzyna II Wielka • Paweł I Romanow • Aleksander I Romanow
Zabór pruski (władcy państw zaborczych (1772-1815)	Fryderyk II Wielki • Fryderyk Wilhelm II • Fryderyk Wilhelm III
Zabór austriacki (władcy państw zaborczych (1772-1815)	Józef II Habsburg • Leopold II Habsburg • Franciszek II
Księstwo Warszawskie	Fryderyk August I
Po upadku Księstwa Warszawskiego Romanowowie – unia personalna z Rosją	Aleksander I Romanow • Mikołaj I Pawłowicz
Romanowowie	Mikołaj I Pawłowicz • Aleksander II Romanow • Aleksander III Romanow • Mikołaj II Romanow
Hohenzollernowie	Fryderyk Wilhelm III • Fryderyk Wilhelm IV • Wilhelm I • Fryderyk III • Wilhelm II
Habsburgowie (cesarze austriaccy noszący tytuł króla Galicji i Lodomerii i wielkiego księcia Krakowa)	Franciszek II • Ferdynand I • Franciszek Józef I • Karol I Habsburg

 

1. ↑ ^{1,0 1,1} Karol nie złożył oficjalnej abdykacji ani w Austrii ani na Węgrzech. Węgierski parlament zdetronizował go w 1921.