Jaksa z Kopanicy
Z Wikipedii
Jaksa z Kopanicy (zm. po 1168/1178?) – słowiański książę połabskich Stodoran, zwanych też czasem Hawelanami.
Część historyków uważa go za postać identyczną z pojawiającym się w źródłach tego samego okresu Jaksą z Miechowa, możnym małopolskim z rodu Gryfitów, aktywnym w Małopolsce w latach 60. XII w., zmarłym 1176[1].
Pierwsza wzmianka o Jaksie dotyczy jego małżeństwa z Agapią, córką potężnego komesa Piotra Włostowica w 1145. Zgłaszał pretensje do Brenny (Brandenburg) po Henryku Przybysławie. Posiłkowany przez Polaków ok. 1154 odebrał ją Albrechtowi Niedźwiedziowi by po trzech latach stracić ją na rzecz tegoż - wówczas to schronił się na Śląsku. W 1157 zmarł w Pradze jego syn, będący zakładnikiem cesarza Fryderyka Barbarossy.
Kopanica, z której Jaksa jest pisany (Copnik – kopa, góra, hałda) najprawdopodobniej znajdował się na obszarze dzisiejszej dzielnicy Berlina - Köpenick. Jako udzielny władca Stodoran Jaksa bił własną monetę - "brakteaty Jaksy"[2]. Monety te zdobił wizerunek męża (woja) z mieczem w jednym ręku i z palmą (będącą zapewne symbolem sprawiedliwości) w drugim i okolony był napisem Iaczo de Copnik. Później pojawiają się w prawej ręce chorągiew, w lewej krzyż, a napis okalający brzmi: Jakza Kopnik kneź. W sumie znanych jest pięć wzorów monet bitych w Kopanicy za czasów Jaksy.
[edytuj] Literatura
- A. Małecki, Studya heraldyczne, t. II, Lwów 1890, s. 59-64.
- G. Labuda, Jaksa z Kopanicy – Jaksa z Miechowa, Polski Słownik Biograficzny, t. X, Wrocław 1962-1964, s. 339-341.
- L. M. Wójcik, Ród Gryfitów do końca XIII wieku. Pochodzenie — genealogia — rozsiedlenie, "Historia" CVII, Wrocław 1993, s. 12-23.
[edytuj] Linki zewnętrzne
- P. Biliński, Nazwy ulic naszej Parafii: Jaksa Gryfita, w: "Tygodnik Salwatorski", nr 38/92 z 22 września 1996
- S. Piwowarski, Książę Jaksa – fakty i kontrowersje
- G. Labuda, Jaksa z Miechowa
Przypisy
- ↑ M.in. G. Labuda uważał, że Jaksa z Kopanicy i Jaksa z Miechowa nie byli tymi samymi osobami (w ślad za Janem Długoszem, który zresztą uważał, że było aż trzech Jaksów w tym czasie). Opinię, że jest to jedna osoba przedstawiali m.in. M. Gumowski, J. Bieniak, L. M. Wójcik. Por. m.in. G. Labuda, Jaksa z Kopanicy – Jaksa z Miechowa...; L. M. Wójcik, Ród Gryfitów...
- ↑ Moneta ta jest przedmiotem poszukiwań bohaterów w jednej z powieści Z. Nienackiego Pan Samochodzik i zagadki Fromborka, a także pojawia się jako jeden z głównych elementów w książce J. Chmielewskiej Bułgarski bloczek.
| Rozmowy przedstawicieli Gazpromu i Naftohazu |
|
W nocy ze środy na czwartek doszło w Moskwie do spotkania szefów rosyjskiego Gazpromu i ukraińskiej firmy Naftohaz - ujawniła rano agencja ITAR-TASS.
|
| Zablokowany wjazd na obwodnicę Torunia |
|
Zablokowana jest droga krajowa nr 10 przy wjeździe na obwodnicę Torunia w Lubiczu, gdzie w czwartek rano zderzyły się cztery samochody. Jedna osoba została ranna.
|
| TIR wpadł w poślizg - zginęła jedna osoba |
|
Do wypadku dwóch TIR-ów doszło w środę wieczorem na drodze krajowej nr 2 siedem kilometrów od Świecka (Lubuskie). Na miejscu zginął pasażer jednego z pojazdów - poinformował oficer dyżurny lubuskiej policji.
|
| Odciążą Augustów kosztem innej miejscowości? |
|
Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad w Białymstoku chciałaby odciążyć Augustów i skierować część ruchu tirów na drogę biegnącą przez miejscowość Raczki, czytamy w "Naszym Dzienniku".
|
| USA: Powodzie na północnym zachodzie |
|
Groźne powodzie wystąpiły w środę w położonym na północnym zachodzie USA stanie Waszyngton. W rezultacie szybkiego przyboru wód w rzekach zalane zostały znaczne obszary. Władze wezwały tysiące osób do opuszczenia ich domów.
|
ksiazki ksiazki mieszkania gdańsk forum sony ericsson Live! ---------