Z Wikipedii

Języki i dialekty Europy Środkowo-Wschodniej

Języki zachodniosłowiańskie – jeden z trzech zespołów języków słowiańskich (obok języków wschodnio- i południowosłowiańskich), którymi posługuje się około 56 mln mówiących w Europie Środkowej. Zespół dialektów zachodniosłowiańskich wyodrębnił się już w okresie wędrówki ludów^{[potrzebne źródło]}, ale dopiero około VII wieku można mówić o jego odrębności^{[potrzebne źródło]}. W okresie od VII do X wieku zachodzi jego wewnętrzne zróżnicowanie na dwie grupy etniczno-językowe: lechicką i łużycką, a w wieku IX doszła grupa czesko-słowacka (wcześniej przodkowie dzisiejszych Czechów i Słowaków wchodzili w obręb Słowian południowych, ale odcięci przez migracje Madziarów zwrócili się w stronę Słowian zachodnich). Podgrupę czesko-słowacką kontynuują języki czeski i słowacki, łużycką – dwa języki łużyckie, a lechicką – polski i kaszubski. Z tej ostatniej podgrupy wymarły w XVIII wieku języki pomorskie (z wyjątkiem kaszubskiego i słowińskiego, który zaniknął w XX wieku).

[edytuj] Klasyfikacja języków zachodniowsłowiańskich

języki indoeuropejskie

języki słowiańskie (ok. 317 mln)

języki zachodniosłowiańskie (ok. 61 mln)

grupa lechicka

język pomorski (ok. 50 tys)

kaszubski (ok. 50 tys)

słowiński †

języki połabskie †

polski (ok. 46 mln)

śląski (ok. 1,2 mln) - w literaturze uznawany zwykle za dialekt polskiego

grupa łużycka (ok. 70 tys)

dolnołużycki (ok. 15 tys)

górnołużycki (ok. 55 tys)

grupa czesko-słowacka

czeski (ok. 10 mln)

słowacki (ok. 5 mln)

knaan †

† – język wymarły

[edytuj] Przykłady

Poniższa tabelka ukazuje porównanie postaci niektórych słów w wybranych językach zachodniosłowiańskich:

[edytuj] Przykład tekstu

Poniżej znajduje się treść pierwszego artykułu Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka w niektórych językach zachodniosłowiańskich.

• Czeski:
  

Všichni lidé rodí se svobodní a sobě rovní co do důstojnosti a práv. Jsou nadáni rozumem a svědomím a mají spolu jednat v duchu bratrství.

• Górnołużycki:
  

Wšitcy čłowjekojo su wot naroda swobodni a su jenacy po dostojnosći a prawach. Woni su z rozumom a swědomjom wobdarjeni a maja mjezsobu w duchu bratrowstwa wobchadźeć.

• Kaszubski:
  

Wszëtczi lëdze rodzą sã wòlny ë równy w swòji czëstnoce ë prawach. Mają òni dostóne rozëm ë sëmienié ë nôlégô jima pòstãpòwac wobec drëdzich w dëchù bracënotë.

• Polski:
  

Wszyscy ludzie rodzą się wolni i równi pod względem swej godności i praw. Są oni obdarzeni rozumem i sumieniem i powinni postępować wobec innych w duchu braterstwa.

• Słowacki:
  

Všetci ľudia sa rodia slobodní a sebe rovní, čo sa týka ich dostojnosti a práv. Sú obdarení rozumom a majú navzájom jednať v bratskom duchu.

• Śląski:
  

Wszyjske ludźe rodzům śe swobodne a růwne we swojim werće a prawach. Sům uůne uobdarzůne filipym a sůmńyńym a majům powinność wzglyndym inkszych jak brat s bratym postympować.

[edytuj] Linki zewnętrzne

• język słowian – Koło Naukowe Slawistów ŚWIATOWID