Języki łużyckie - Kazimierz Górski

Języki łużyckie

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Dwujęzyczna tabliczka z nazwą ulicy w Chociebużu
Budziszyn

Języki łużyckie - grupa obejmująca dwa blisko spokrewnione języki zachodniosłowiańskie: górnołużycki i dolnołużycki.

Używane są one przez Łużyczan (łącznie ok. 150 tys. osób, większość z nich posługuje się jednak wyłącznie językiem niemieckim) na terenie Łużyc we wschodnich Niemczech. Obydwa języki łużyckie są zagrożone wymarciem (przede wszystkim dolnołużycki, którego liczbę aktywnych użytkowników szacuje się na kilka tysięcy, i którym na co dzień posługuje się w zasadzie tylko najstarsza generacja, podczas gdy górnołużyckiego używa ok. 55 tys osób). Dolnołużycki jest bardziej zbliżony do polskiego, a górnołużycki do czeskiego i słowackiego. W obydwu językach występuje gramatyczna liczba podwójna. Na Łużycach wytworzył się także pośredni język pomiędzy jęz. niemieckim a dolnołużyckim - Ponaschemu. Polskie głoski ć dź, w dolnołużycczyźnie zmieniają się w ś, ź. Por. być - byś, dzieci - źiśi. Grupy spółgłosek tr i pr zmieniają się w tš, pś i pš, np. prawy - pšawy, straszny - tšašny.

Spis treści

[edytuj] Alfabet dolnołużycki

Alfabet dolnołużycki
a b c č ć d e ě f g h ch i j k ł l m n ń o p r ŕ s š ś t u w y z ž ź
A B C Č - D E - F G H Ch I J K Ł L M N - O P R - S Š Ś T U W Y Z Ž Ź

[edytuj] Alfabet górnołużycki

Alfabet górnołużycki
a b c č ć d dź e ě f g h ch i j k ł l m n ń o ó p (q) r ř s š t u (v) w (x) y z ž
A B C Č Ć D Dź E - F G H Ch I J K Ł L M N - O - P (Q) R - S Š T U (V) W (X) (Y) Z Ž


Uwaga: W nowszej wersji "ć" znajduje się po "č". Do 2005 można spotkać "ć" w alfabecie po "t".

polski dolnołużycki górnołużycki czeski słowacki rosyjski połabski drzewiański język kaszubski
człowiek cłowjek čłowjek člověk človek человек [czieławiék] clawak, clôwak człowiek
wieczór wjacor wječor večer večer вечер [wiéczier] vicer wieczór
brat bratš bratr bratr brat брат [brat] brot brat
dzień źeń dźeń den deň день [dień] dôn dzéń
ręka ruka ruka ruka ruka рука [ruká] ręka rãka
jesień nazymje nazyma podzim jeseň осень [ósień] prenja zaima, jisin jeséń
śnieg sněg sneh sníh sneh снег [snieg] sneg snieg
lato lěśe lěćo léto leto лето [lieta] lato lato
siostra sotša sotra sestra sestra сестра [siestrá] sestra sostra
ryba ryba ryba ryba ryba рыба [rýba] ryba rëba
ogień wogeń woheń oheň oheň огонь [agóń] widin òdżiń
woda woda woda voda voda вода [wadá] wôda wòda
wiatr wětš wětřik, wětr vítr vietor ветер [wiétier] wjôter wiater
zima zymje zyma zima zima зима [zimá] zaima zëma

[edytuj] Zobacz też

[edytuj] Link zewnętrzny






Wypadek autokaru w Osieku pod Oświęcimiem
10 osób zostało poszkodowanych w wypadku autokaru wiozącego górników wracających z pracy w kopalni Ziemowit, do którego doszło w nocy ze środy na czwartek w Osieku koło Oświęcimia (Małopolskie). Pięciu z nich pozostało w szpitalu - podała oświęcimska policja.
Kolejny absurd kolejowy
Pociągi pospieszne należą do spółki PKP InterCity. Pociągami osobowymi rządzi natomiast PKP Przewozy Regionalne. Jeśli kupiłeś bilet na pociąg pospieszny, a chcesz jechać osobowym, to musisz kupić drugi bilet. To absurd - mówią podróżni. Czy kolejarze całkiem już pogłupieli? - pytają.
Nocne rozmowy szefów Gazpromu i Naftohazu
Dziś w nocy doszło w Moskwie do spotkania szefów rosyjskiego Gazpromu i ukraińskiej firmy Naftohaz - ujawniła rano agencja ITAR-TASS.
Zablokowany wjazd na obwodnicę Torunia
Zablokowana jest droga krajowa nr 10 przy wjeździe na obwodnicę Torunia w Lubiczu, gdzie w czwartek rano zderzyły się cztery samochody. Jedna osoba została ranna.
TIR wpadł w poślizg - zginęła jedna osoba
Do wypadku dwóch TIR-ów doszło w środę wieczorem na drodze krajowej nr 2 siedem kilometrów od Świecka (Lubuskie). Na miejscu zginął pasażer jednego z pojazdów - poinformował oficer dyżurny lubuskiej policji.

RADWAG ksiazki ksiazki Kraków Kamienice zabawki ---------