Türkçe
Obszar	Europa, Azja
Ranking	21.
Klasyfikacja genetyczna	Języki uralo-ałtajskie *Języki ałtajskie **Języki tureckie ***Języki oguzyjskie ****Język turecki
Pismo	łacińskie
Status oficjalny
język urzędowy	Turcja Cypr
Regulowany przez	Instytut Języka Tureckiego Türk Dil Kurumu
Kody języka
ISO 639-1	tr
ISO 639-2	ota
SIL	TRK
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
Wikipedia w języku tureckim
W Wikisłowniku: Słownik języka tureckiego

Język turecki (Türkçe) – język aglutynacyjny, należący obok m.in. azerskiego i turkmeńskiego, do grupy oguzyjskiej języków tureckich.

Posługuje się nim 75 mln osób na całym świecie (w samej Turcji 60 milionów). Mówią nim grupy pochodzenia tureckiego na Bałkanach (Bułgaria, Macedonia i Rumunia^[1]) oraz emigranci w takich krajach jak: Niemcy, Francja, Irak, Wielka Brytania, Holandia, Cypr Północny (Cypr), Austria, Belgia, Australia, Grecja, Arabia Saudyjska, Szwajcaria, Rosja, Szwecja, Dania, Kanada, Azerbejdżan, Egipt, Kirgistan, Izrael, Kosowo, Włochy, Norwegia, Japonia, Liban i Ukraina.

Spis treści 1 Historia 2 Zarys fonetyki 3 Liczebniki i czas 4 Przypisy 5 Bibliografia 6 Zobacz też

[edytuj] Historia

Język turecki rozwijał się na terenie Anatolii od XI wieku, to jest od opanowania tych terenów przez plemiona tureckie pod wodzą Seldżuków.

Od XIX wieku trwał proces dostosowywania języka pisanego do mówionego, oczyszczania go z zawiłych konstrukcji oraz słów pochodzących z arabskiego i perskiego. Poszukiwano przy tym słów rdzennie tureckich lub wykorzystywano zapożyczenia z języków zachodnioeuropejskich, między innymi z języka francuskiego. Proces ów zwany "oczyszczaniem" przybrał na sile w latach 20. i 30. XX wieku, podczas rządów prezydenta Kemala Atatürka.

Od 1928 język turecki zapisywany jest za pomocą alfabetu tureckiego, opartego na literach łacińskich. Alfabet turecki ma 29 liter.

[edytuj] Zarys fonetyki

Język turecki nie posiada głosek, które mogłyby sprawiać trudności w przybliżonej wymowie. Współczesny język turecki posiada 29 głosek.

Głoska	Polski odpowiednik/wymowa
a	a
b	b
c	dż
ç	cz
d	d
e	e
f	f
g	g
ğ	tzw. miękkie g (po samogłoskach: a, ı, o, u) oznacza, że poprzedzająca samogłoska ma być wymawiana długo; po samogłoskach: e, i, ö, ü wymawiane jest jak pol. j
h	h
ı	y (właściwie [ɯ])
i	i
j	ż
k	k (w otoczeniu samogłosek a, ı, o, u wymawia się twardo; w otoczeniu samogłosek e, i, ö, ü wymawia się miękko)
l	l
m	m
n	n
o	o
ö	składamy wargi jak do głoski o i wymawiamy e
p	p
r	r
s	s
ş	dźwięk pośredni między sz a ś
t	t
u	u
ü	składamy wargi jak do głoski u i wymawiamy i
v	w
y	j
z	z

W języku tureckim akcent pada z reguły na ostatnią sylabę. Daszek ^ nad samogłoskami a, u, i (â, û, î) oznacza zmiękczenie wymowy poprzedzającej spółgłoski, np. kâr [kiar]; w niewielkiej ilości przykładów oznacza długą samogłoskę.
Samogłoska i nie zmiękcza poprzedzającej ją spółgłoski s (jak w sinus).
Znak apostrofu ' wskazuje granicę między nazwą własną, a sufiksem, który jest do niej dołączony.

[edytuj] Liczebniki i czas

Liczebniki

Lp	Liczebnik główny	Liczebnik porządkowy
0	sıfır	(brak)
1	bir	birinci
2	iki	ikinci
3	üç	üçüncü
4	dört	dördüncü
5	beş	beşinci
6	altı	altıncı
7	yedi	yedinci
8	sekiz	sekizinci
9	dokuz	dokuzuncu
10	on	onuncu
11	on bir	on birinci
20	yirmi	yirminci
30	otuz	otuzuncu
40	kırk	kırkıncı
50	elli	ellinci
60	altmış	altmışıncı
70	yetmiş	yetmişinci
80	seksen	sekseninci
90	doksan	doksanıncı
100	yüz	yüzüncü
200	iki yüz	iki yüzüncü
1000	bin	bininci
10000	on bin	on bininci

Miesiące

Polski	Turecki
styczeń	ocak
luty	şubat
marzec	mart
kwiecień	nisan
maj	mayıs
czerwiec	haziran
lipiec	temmuz
sierpień	ağustos
wrzesień	eylül
październik	ekim
listopad	kasım
grudzień	aralık

Dni tygodnia

Polski	Turecki
poniedziałek	pazartesi
wtorek	salı
środa	çarşamba
czwartek	perşembe
piątek	cuma
sobota	cumartesi
niedziela	pazar

Święta religijne i państwowe

Polski	Turecki
Wszystkich Świętych	Azizler Günü
Święto Wniebowstąpienia	Miraç Kandili
Wigilia Bożego Narodzenia	Noel Arifesi
Boże Narodzenie	Noel Günü
Wielkanoc	Paskalya
Wielka Niedziela	Paskalya Pazartesi
Wielki Piątek	Mübarek Cuma Günü
Wielki Post	Büyük Perhiz
Niedziela Palmowa	Palmiye Pazari
Nowy Rok	Yılbaşı
Ramadan	Ramazan
Święto Ofiary	Kurban Bayramı
Święta Noc	Kandil Gecesi
Święto Republiki	Cumhuriyet Bayramı
Dzień zwycięstwa	Zafer Bayramı

Przypisy

[edytuj] Bibliografia

• Stachowski Marek: Gramatyka języka tureckiego w zarysie, Kraków 2007.
  
• B. Podolak, P. Nykiel: Kieszonkowy słownik turecko-polski polsko-turecki, Kraków 2008.

[edytuj] Zobacz też

• Języki tureckie

p • d • e Języki ałtajskie tureckie azerski • baszkirski • czuwaski • gagauski • jakucki • karaczajsko-bałkarski • karaimski • karakałpacki • kazachski • kipczacki • kirgiski • krymczacki • krymskotatarski • osmańsko-turecki • tatarski • tofa • turecki • turkmeński • ujgurski • uzbecki mongolskie buriacki • dagurski • kałmucki • kitański • mogolski • mongolski • mongolski klasyczny • mongorski • ojracki • santyjski • szera-jögurski tungusko-mandżurskie ewenkijski • eweński • mandżurski

"Marsz pamięci" dotarł przed Pałac Prezydencki

Uczestnicy "marszu pamięci" dotarli przed Pałac Prezydencki. Zgromadziło się tam - według służb porządkowych już ok. 1000 osób, wśród nich są też zwolennicy przeniesienia krzyża.

Polak na prestiżowym stanowisku w dowództwie NATO

Za niespełna trzy tygodnie czterogwiazdkowy polski generał Mieczysław Bieniek obejmie prestiżowe stanowisko zastępcy dowódcy w Dowództwie Transformacji NATO w bazie wojskowej w Norfolk w stanie Wirginia.

Warszawa: Msza św. w intencji ofiar katastrofy

W warszawskiej archikatedrze pw. św. Jana Chrzciciela, odprawiono dziś wieczorem mszę świętą w intencji wszystkich 96 ofiar katastrofy polskiego Tu-154M pod Smoleńskiem. Wzięły w niej udział setki osób, wśród nich bliscy tych, którzy zginęli.

10 lat temu zmarł Jerzy Giedroyc

"Książę niezłomny", "Redaktor" - tak nazywano jedną z najważniejszych postaci polskiej historii XX wieku - Jerzego Giedroyca, założyciela i redaktora paryskiej "Kultury". Mija właśnie 10 lat od jego śmierci w nocy z 14 na 15 września, w klinice w Maisons-Laffitte pod Paryżem.

Komorowski: Polska stawia na dialog i współpracę z Rosją

O relacjach z Rosją, unijnym budżecie na lata 2014-2020 i bezpieczeństwie energetycznym rozmawiali w piątek w Rydze prezydenci Polski, Litwy, Łotwy i Estonii. Bronisław Komorowski powiedział, że Polska opowiada się za dialogiem i współpracą z Rosją.

bilety autokarowe wózki widłowe drabiny aluminiowe Maine coon materace dziecięce --------- strategiczna karta dokonań programy bundesliga stolik strategiczna karta dokonań Okapy kuchenne