Z Wikipedii

Ten artykuł dotyczy współczesnego języka, używanego w Albanii. Zobacz też: język albański (Kaukaz).

Język albański - język indoeuropejski, którym posługuje się ok. 6,2 mln Albańczyków zamieszkujących Albanię (3,6 mln), Kosowo (1,7 mln), Macedonię (450 tys.), a także Włochy i Grecję. W Albanii, Kosowie i Macedonii posiada on status języka urzędowego. Istnieją dwie odmiany terytorialne języka: dialekt gegijski na północy Albanii, w Kosowie i Macedonii oraz toskijski na południu Albanii, we Włoszech i Grecji. Norma literacka języka, nauczana w szkołach w Albanii, jest oparta głównie na dialekcie toskijskim.

Początki języka sięgają VII-VIII w. n.e. Jest on prawdopodobnie spokrewniony z językami iliryjskim i mesapijskim, które występowały również nad Adriatykiem lub z trako-dackimi. Tę drugą możliwość potwierdzają między innymi pewne podobieństwa z językiem rumuńskim, który ukształtował się prawdopodobnie na trako-dackim substracie językowym, a także liczne podobieństwa pomiędzy słownictwem albańskim i trako-dackim. Najstarszy zapis w tym języku to formuła chrztu, zapisana przez biskupa Pala Engjëlliego w 1462 roku. Współczesny język literacki istnieje od XIX w. Od 1908 do zapisu używa się alfabetu łacińskiego, wcześniej używano alfabetu greckiego, cyrylicy i pisma arabskiego.

Alfabet języka albańskiego zawiera 36 znaków: a, b, c, ç, d, dh, e, ë, f, g, gj, h, i, j, k, l, ll, m, n, nj, o, p, q, r, rr, s, sh, t, th, u, v, x, xh, y, z, zh.

• ç - wymawiane jak polskie cz
• dh - wymawiane jak th w angielskim the
• ë - wymawiane nieco podobnie do y, bądź w ogóle (zwłaszcza na końcu wyrazu) [ə]
• gj - wymawiane jakby krótkie dź [ɟ]
• ll - wymawiane jak ł sceniczne [ɫ]
• nj - wymawiane jak ń
• q - wymawiane jak ć [c]
• r - wymawiane jak słabe r [ɾ]
• rr - wymawiane jak mocne r [r]
• sh - wymawiane jak sz
• th - wymawiane jak th w angielskim three
• x - wymawiane jak polskie dz
• xh - wymawiane jak polskie dż
• y - wymawiane jak niemieckie ü
• zh - wymawiane jak ż

[edytuj] Literatura

• Jeziorski Marek, Wiśniewski Jerzy, Słownik minimum albańsko‑polski i polsko‑albański, Warszawa 1992.
• Mindak Jolanta, Sawicka Irena, Zarys gramatyki języka albańskiego, Warszawa 1993.
• Saneja Mazllum, Wójcik Alina, Mini rozmówki albańskie, Warszawa 1992.
• Sawicka Irena, Charakterystyka fonetyki albańskiej; [w:] Albanistyka polska, red. I. Sawicka, Toruń 2007, s.183-195.

Porównaj: Język albański (Kaukaz)