Jędrzej Moraczewski (polityk) - Kazimierz Górski

Jędrzej Moraczewski (polityk)

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Jędrzej Moraczewski
Data i miejsce urodzenia 13 stycznia 1870
Trzemeszno, Związek Północnoniemiecki
Data i miejsce śmierci 5 sierpnia 1944
Sulejówek, Polska
Premier Rzeczypospolitej Polskiej
Okres urzędowania od 18 listopada 1918
do 16 stycznia 1919
Przynależność polityczna Polska Partia Socjalistyczna
Poprzednik Ignacy Daszyński
Następca Ignacy Jan Paderewski
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Wzniesiony w 1911 r. dworek "Siedziba" w Sulejówku. Od 1920 do 1944 miejsce zamieszkania Jędrzeja i Zofii Moraczewskich (Zofia Moraczewska mieszkała tam do śmierci w 1958 r.). Dom (przy ul. 11-listopada), wpisany do rejestru zabytków, zachował się do dziś.

Jędrzej Moraczewski, ps. E. K. Pomorski, Edward (ur. 13 stycznia 1870 w Trzemesznie k. Mogilna w Wielkopolsce, zm. 5 sierpnia 1944 w Sulejówku) – polityk i publicysta, jeden z przywódców PPSD i PPS.

Inżynier, absolwent Politechniki Lwowskiej Od 1894 w Galicyjskiej Partii Socjaldemokratycznej (późniejszej Polskiej Partii Socjaldemokratycznej). Poseł do Rady Państwa (parlamentu Austrii) w latach 1907-1918. Służył w I Brygadzie Legionów w stopniu kapitana.

Minister komunikacji w Tymczasowym Rządzie Ludowym Republiki Polskiej. Od 18 listopada 1918 do 16 stycznia 1919 był premierem RP. W 1920 r. staje na czele Wydziału Wojskowego PPS, kierując zarówno werbunkiem do oddziałów ochotniczych, jak i dywersyjnymi poczynaniami na tyłach wojsk radzieckich. Brał również udział w działaniach pod Włocławkiem. „Z grupy saperów, która (...) powstrzymała (...) natarcie bolszewickie (...) wyróżnił się Moraczewski Jędrzej, który swym zachowaniem pełnym odwagi i poświęcenia dodawał otuchy {...) żołnierzom” – napisano w rozkazie dziennym"[1].

W latach 1919-1925 członek Rady Naczelnej, zaś w okresie 1919 - 1923 członek Centralnego Komitetu Wykonawczego PPS. Od 1919 do1926 r. poseł i wicemarszałek Sejmu. Od listopada 1925 do lutego 1926 r. r. pełnił funkcję ministra robót publicznych w rządzie Aleksandra Skrzyńskiego. W maju 1926 r. współorganizuje strajk kolejarzy wspierający Józefa Piłsudskiego. Po przejściu PPS do opozycji, złożył mandat Rady Naczelnej PPS, oraz złożył mandat poselski[2].

Po wejściu 2 października 1926 r. wbrew stanowisku PPS do rządu Józefa Piłsudskiego jako minister robót publicznych, usunięty w 1927 r. z Polskiej Partii Socjalistycznej. Pomimo to uczestniczy w kolejnych rządach Kazimierza Bartla i Kazimierza Świtalskiego jako minister robót publicznych do 28 grudnia 1929 r.

W październiku 1928 r. przystępuje do PPS dawnej Frakcji Rewolucyjnej. Od 1930 r. wstępuj do Centralnego Zrzeszenia Klasowych Związków Zawodowych (CZKZZ), a od grudnia 1930 r. zostaje jego przewodniczącym. W marcu 1931 r. wraz z Medardem Downarowiczem, Zygmuntem Gardeckim i Antonim Pączkiem doprowadza do rozłamu - opowiadają się za nim 22 związki i ponad połowa członków; rozłamowcy łączą się z innymi, sanacyjnymi związkami w Związek Związków Zawodowych[3]. Związek w szczytowej fazie liczył 200 tys. członków. Po dokonaniu rozłamu przez władze związek i jego przewodniczący stracili na znaczeniu.

W czasie wojny angażował się w prace lokalnej spółdzielni spożywców, współpracował z konspiracyjnym Związkiem Syndykalistów Polskich, założonym przez działaczy ZZZ. Ginie, trafiony przypadkowym odłamkiem pocisku artyleryjskiego w swym mieszkaniu 5 sierpnia 1944 r.[4].

Odznaczony m.in. Orderem Virtuti Militari V klasy oraz Krzyżem Walecznych za udział w wojnie 1920 r.


Żoną Jędrzeja Moraczewskiego była Zofia Moraczewska, znana działaczka PPS. Mieli czworo dzieci, z których pierwszy syn, Tadeusz, zmarł w niemowlęctwie, drugi syn, Kazimierz, zginął w 1920 r. w czasie wojny polsko-bolszewickiej pod Nowogrodem. Trzeci syn, Adam, zginął w 1942 r. w Auschwitz, a ich córka Wanda w tym samym roku na Pawiaku.

Imię Jędrzeja i Zofii Moraczewskich noszą prywatne szkoły (gimnazjum i szkoły podstawowe) w Sulejówku[5]. Jego imieniem nazwano również ulicę w Tarnowie.

[edytuj] Zobacz też

Wikiźródła
Zobacz w Wikiźródłach teksty autorstwa Jędrzeja Moraczewskiego

Przypisy






Olsztyn: 16-latka śmiertelnie zatruła się czadem
Szesnastoletnia dziewczyna śmiertelnie zatruła się czadem. Dwie osoby, które były z nią w mieszkaniu nie ucierpiały - poinformowała Małgorzata Szmidt-Jeżewska, rzecznik prasowa warmińsko-mazurskiej straży pożarnej.
Izrael ma nadzieję na owocne rozmowy z Egiptem
Izrael wyraził nadzieję, że rozmowy z Egiptem na temat sytuacji w Strefie Gazy stworzą warunki, które pozwolą Izraelowi "zakończyć operację militarną".
Irak wzywa do odwetu za Strefę Gazy
Radykalny duchowny Muktada as-Sadr wezwał iracki ruch oporu do przeprowadzenia "operacji odwetowych" przeciwko siłom amerykańskim w Iraku, aby zaprotestować w ten sposób przeciw izraelskiej ofensywie w Strefie Gazy.
Tragiczny bilans wojny w Strefie Gazy
Co najmniej 702 Palestyńczyków zginęło, a 3100 zostało rannych podczas izraelskiej ofensywy w Strefie Gazy - podał szef służb ratowniczych.
Posłowie za rozszerzeniem uprawnień "speckomisji"
Za umożliwieniem sejmowej "speckomisji" dostępu do dokumentów i materiałów uzyskanych przez służby specjalne opowiedzieli się w środę, podczas debaty w Sejmie nad projektem zmian w regulaminie izby, posłowie ze wszystkich klubów parlamentarnych.

hotel bydgoszcz mieszkania bielsko Album Architektura ksiazki ---------