Z Wikipedii

Ivan Gundulić, po włosku: Giovanni Francesco Gondola, urodzony 8 stycznia 1589, zmarły 8 grudnia 1638 – najwybitniejszy poeta chorwackiego baroku.

[edytuj] Życie

Gundulić należał do jednego z najmożniejszych rodów w Republice Raguzy. Otrzymał znakomite wykształcenie. W wieku 19 lat został członkiem Wielkiej Rady (Veliko Vijece). Później pełnił wielokrotnie urzędy senatora, sędziego, kniazia i inne. W 1619 poślubił Nicoletę Sorkočević (Sorgo). Miał z nią trzech synów, którym nadał imiona: Fran (Francesco), Mato (Matheo) i Šiško (Segismondo).

[edytuj] Twórczość

Największym dziełem Gundulicia jest epopeja Osman, napsana w latach 1621-1638. Składa się ona z 20 pieśni i opisuje wydarzenia w Turcji po klęsce pod Chocimiem w 1621. Epos przeniknięty jest nadzieją na wyzwolenie narodów słowiańskich spod tureckiego jarzma. Mieli tego dokonać Polacy, a dokładnie – król Władysław IV Waza. Poemat Gundulicia jest znakomitym źródłem do poznania XVII-wiecznych obyczajów. Został on opublikowany po raz pierwszy w 1826. Ponieważ zagubiły się pieśni 14 i 15, dopisał je potomek autora, Pietro Ignazio Sorgo-Cerva. Chorwackie odrodzenie narodowe, ustalając nowoczesny kanon języka chorwackiego, oparło się właśnie na Osmanie.

W 1622 ukazało się inne znane dzieło poety – Łzy syna marnotrawnego (Suza sina razmetnoga). Składa się ono z trzech części, zatytułowanych: Grzech (Sagriješenje), Rachunek sumienia (Spoznanje) i Żal (Skrušenje) i przedstawia katolicki ideał człowieka, który upadł, ale podniósł się z Bożą pomocą i odzyskał szczęście.

Trzecim wybitnym poematem Gundulica jest sielanka dramatyczna Dubravka. Została ona napisana i wystawiona w 1628, a opublikowana w 1877. Jej pierwsze słowa: O kochana, o droga, o słodka wolności (O lijepa, o draga, o slatka slobodo) są uważane za motto Dubrownika.

Te trzy dzieła, a także utrzymane w duchu kontrreformacji liryki (między innymi parafrazy biblijnych psalmów), czynią z Gundulicia jednego z klasyków epoki baroku, a zarazem jednym najsłynniejszych Chorwatów w historii.