Inowrocław - Kazimierz Górski

Inowrocław

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Współrzędne: 52°47′35″N 18°15′40″E / 52.79306, 18.26111

Inowrocław
Herb Flaga
Herb Inowrocławia Flaga Inowrocławia
Województwo kujawsko-pomorskie
Powiat inowrocławski
Gmina
 - rodzaj		 Inowrocław
miejska
Prawa miejskie 1238
Prezydent Ryszard Brejza
Powierzchnia 30,42 km²
Położenie (punkt) 52° 47' 35 '' N
18° 15' 40 '' E
Wysokość 85-100 m n.p.m.
Ludność (2007)
• liczba
• gęstość
76 489
2 514,4 os./km²
Strefa numeracyjna
(do 2005)		 52
Kod pocztowy 88-100
Tablice rejestracyjne CIN
Położenie na mapie Polski
"Tło mapy lokalizacyjnej, z zaznaczonymi granicami"
"Inowrocław"
Inowrocław
TERC10
(TERYT)		 6040507011
Miasta partnerskie Niemcy Bad Oeynhausen
Urząd miejski3
ul. Roosevelta 36/38 88-100 Inowrocław
tel. 52 355-52-00; faks 52 355-52-55
(e-mail)
Strona internetowa miasta

Inowrocław (niem. Inowrazlaw, w latach 1904-1920 i podczas okupacji niemieckiej Hohensalza) – gmina miejska w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie inowrocławskim na Pojezierzu Kujawskim, położone nad rzeką Noteć. Miejscowość uzdrowiskowa.[1][2]

Spis treści

[edytuj] Struktura powierzchni

Według danych z roku 20026, Inowrocław ma obszar 30,42 km², w tym:

  • użytki rolne: 46%
  • użytki leśne: 0%

Miasto stanowi 2,48% powierzchni powiatu.

[edytuj] Demografia

  • Wykres liczby ludności Inowrocławia na przestrzeni ostatnich 110 lat[3][4]

Największą populację Inowrocław odnotował w 1997 r. – wg danych GUS 79 571 mieszkańców[5].

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 77 647 100 40 834 52,6 36 813 47,4
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)		 2552,5 1342,3 1210,2

Według danych z roku 20056, średni dochód na mieszkańca wynosił 1577,91 zł.

Rynek
Fasada Bazyliki Mniejszej Imienia NMP

[edytuj] Położenie

Inowrocław leży w środkowo-zachodniej części kraju, w województwie kujawsko–pomorskim. Wraz z okolicznymi gminami tworzy powiat inowrocławski, którego jest stolicą. Przez południową część miasta płynie Noteć. Inowrocław posiada 79 tys. mieszkańców, co plasuje go wśród największych ośrodków w regionie. Inowrocław leży przy linii kolejowej Poznań – Toruń. Przez miasto przebiegają ważne trasy: nr 15 Wrocław-Krotoszyn-Gniezno-Toruń-Olsztyn, nr 25 Kalisz–Bydgoszcz, nr 251 Inowrocław–Żnin, nr 252 Inowrocław–Włocławek.

Inowrocław leży w niewielkich odległościach do dużych ośrodków miejskich oraz do obydwu stolic woj. kujawsko-pomorskiego:

Deptak - ul. Królowej Jadwigi
  • odległość nad morze, do najbliżej położonej miejscowości posiadającej port

[edytuj] Historia

Pierwsza wzmianka o Inowrocławiu pochodzi z 1185 roku i określa miejscowość jako Novo Wladislaw. Nazwa została wybrana prawdopodobnie na cześć Władysława Hermana lub jako Nowy Włocławek, założony przez mieszkańców Włocławka uciekających przed powodzią i szukających nowego miejsca do osiedlenia się. Miasto powstało na bazie dużego targu i znajdującej się w pobliżu warzelni soli.

Przypadkowe znalezienie historycznych śladów działalności ludzkiej i prowadzone później prace wykopaliskowe wykazały, że na terenie obecnego Inowrocławia istniała prawdopodobnie najstarsza warzelnia soli jak do tej pory odkryta na ziemiach polskich.

Prawa miejskie Inowrocław uzyskał około 1238 roku z rąk księcia Kazimierza Konradowicza. W latach 1466-1772 Inowrocław był stolicą województwa inowrocławskiego obejmującego swym zasięgiem północno-zachodnią część Kujaw z miastami: Bydgoszcz, Solec Kujawski, Koronowo, Gniewkowo, Podgórz, Słońsko, Raciążek, Służewo, Lipno, Dobrzyń i Radziejów. Miasto było także siedzibą starostów inowrocławskich (Kategoria:Starostowie inowrocławscy).

Okres zaboru pruskiego to czas wzrastającej germanizacji. W XIX w. miasto zaczęło się ponownie rozwijać. Powstało wiele obiektów: drukarnia (1840), szkoła średnia (1848), nowy szpital dla miasta i powiatu (1870), kopalnia i warzelnia soli oraz rozpoczęcie budowy węzła kolejowego (1873), uzdrowisko (1875), fabryka maszyn rolniczych i fabryka sody (1882), gazownia (1902), wodociągi (1904), elektrownia (1908), linia tramwajowa (1912-1969). Jednocześnie mieszkańcy miasta aktywnie brali udział we wszelkich zrywach narodowych (insurekcja kościuszkowska, powstania listopadowe i styczniowe). W 1812 w Inowrocławiu miał swą kwaterę cesarz Napoleon Bonaparte w drodze na Moskwę.

Inowrocław powrócił do Polski w 1919. Na czele powstańców przejmujących kontrolę nad miastem stał kpt. Paweł Cyms. Okres dwudziestolecia międzywojennego to czas zmagania się z trudną ogólną sytuacją gospodarczą w kraju, co w Inowrocławiu przekładało się między innymi na bardzo wysokie bezrobocie. Liczne były wystąpienia robotników i bezrobotnych. W 1926 policja krwawo rozgoniła demonstrację robotniczą. W latach 30. dochodziło do publicznych głodówek bezrobotnych. W 1930 głodowało m.in. 20 bezrobotnych powstańców. Mimo trudności gospodarczo-społecznych miasto się rozwijało. Uruchomiono Hutę Szkła "Irena" i szyb Kopalni Soli przy ul. Poznańskiej (1924), zakończono budowę Zakładu Przyrodoleczniczego w uzdrowisku (1927), rozpoczęto budowę lotniska (1930) ukończoną po trzech latach.

Pierwsze dni okupacji hitlerowskiej to masowe aresztowania i egzekucje mieszkańców. W nocy 30 listopada 1939 r. Niemcy wypędzili z miasta ponad 1 000 polskich rodzin. Okupację niemiecką zakończyło zajęcie Inowrocławia przez Armię Czerwoną w dniu 21 stycznia 1945. Ostatni nalot niemiecki odbył się jednak jeszcze 4 kwietnia 1945 – pojedynczy samolot zrzucił 4 bomby odłamkowe i ostrzelał podróżnych na peronach dworca kolejowego w Inowrocławiu. (Zginął wówczas m.in. Leon Spychalski z Paprosa.)

W latach 1950-1998 miasto administracyjnie należało do województwa bydgoskiego. Powiat inowrocławski przywrócono 1 stycznia 1999 r.

[edytuj] Zabytki

  • romański kościół Imienia Najświętszej Maryi Panny z końca XII lub początku XIII w. mianowany przez papieża Benedykta XVI Mniejszą Bazyliką (łac. -BASILICA MINOR-)
  • kościół farny św. Mikołaja z XV wieku, przebudowany w XVII wieku
  • kościół poewangelicki z lat 1861-1863
  • neoromański kościół Zwiastowania Najświętszej Maryi Pannie z lat 1898-1900
  • neogotycki budynek Urzędu Miejskiego
  • fragmenty średniowiecznych fortyfikacji – ul. Poznańska 4 oraz Plac Klasztorny przy Państwowej Szkole Muzycznej
  • neoklasycystyczny kościół garnizonowy Św. Barbary i Św. Maurycego z 1927-1928.
  • Gimnazjum Św. Wojciecha przy ulicy Toruńskiej

Kościół pw. Imienia NMP BAZYLIKA MNIEJSZA

Portal w ścianie zachodniej kościoła pw. Imienia NMP

Pomnik Powstańców Wielkopolskich

Pomnik Jana Kasprowicza

Gimnazjum Nr 1 im. Św. Wojciecha

[edytuj] Uzdrowisko Inowrocław

Inowrocław znany jest jako miejscowość uzdrowiskowa. Tradycje warzenia tutaj soli sięgają czasów średniowiecza. Współcześnie posiada zgrupowane w jednym zespole położonym blisko centrum, w zachodniej części miasta:

  • Park Solankowy,
  • Ogród Botaniczny
  • Mini-Zoo – niestety już zlikwidowane,
  • Zakład Przyrodoleczniczy,
  • szpitale uzdrowiskowe,
  • sanatoria branżowe,
  • tężnie,
  • Teatr Letni,
  • muszlę koncertową.

[edytuj] Kultura

  • Teatr Miejski ze sceną Teatru Letniego
  • Inowrocławski Dom Kultury
  • Młodzieżowy Dom Kultury "Pszczółka"
  • Muzeum Miejskie im. Jana Kasprowicza
  • Kino "Kinomax"
  • Hala Widowiskowo-sportowa
  • Stowarzyszenie Ogrody Kultury
  • Państwowa Szkoła Muzyczna I i II st. im. Juliusza Zarębskiego
  • Prywatna Szkoła Muzyczna "Yamaha"
  • Sala Koncertowa im. Ireny Dubiskiej
  • Najstarszy klub muzyczny "Hades"
  • Coroczny, marcowy Ogólnopolski Festiwal Małych Form Teatralnych Arlekinada

[edytuj] Kościoły

Na terenie Inowrocławia działalność duszpasterską prowadzą następujące kościoły:

[edytuj] Gospodarka i komunikacja

Inowrocław jest jednym z ważniejszych ośrodków gospodarczych w województwie kujawsko-pomorskim.

Rozwinięty jest przemysł chemiczny, szklarski, maszynowy, metalowy, poligraficzny i spożywczy. Do największych zakładów na terenie miasta należą:

W południowej części miasta znajduje się wielki zespół osadników Inowrocławskich Zakładów Chemicznych Soda Mątwy tzw. "Białe morze". Z innych przedsiębiorstw wyróżnić można: Opak-met, Mostodrog, HT Tioplast Polska, Druk-Intro, Filar, Lematit, Joaga, Modina, Barbara Luijcx.

Rozwinięty jest sektor handlu i usług. W mieście swe siedziby ma wiele oddziałów banków, towarzystw ubezpieczeniowych, firm leasingowych i doradczych, funkcjonują liczne ośrodki handlu detalicznego i hurtowego, punkty usługowe, serwisy, istnieje kilkanaście stacji benzynowych, kilka marketów (Carrefour, Carrefour Express, Kaufland, Biedronka, Lidl, Tesco, Netto, POLOmarket), serwisy samochodowe (Opel, Fiat, Peugeot, Skoda, Ford, Renault, Seat, FSO, Skoda, Hyundai).

Inowrocław jest ważnym węzłem kolejowym o znaczeniu ogólnokrajowym. Leży na szlaku łączącym północ kraju z południem. Przez Bydgoszcz i Toruń łączy bowiem Gdańsk, Gdynię i Olsztyn ze wszystkimi dużymi miastami na południu. Największe znaczenie komunikacyjne ma zelektryfikowana magistrala węglowa Gdynia-Katowice (Herby).

W Inowrocławiu krzyżują się też drogi krajowe i wojewódzkie:

W sąsiednich Tupadłach znajduje się węzeł drogi K25 z drogą wojewódzką 412 Tupadły-Kruszwica.

W Inowrocławiu znajduje się ponadto lotnisko sportowe miejscowego Aeroklubu Kujawskiego.

Inowrocławskie Zakłady Chemiczne Soda Mątwy wieczorem

W Inowrocławiu działa wielu przewoźników autobusowych. Największy z nich to PKS Inowrocław, posiadający także placówki w Żninie i Mogilnie, oraz komunikacja miejska MPK Inowrocław.

[edytuj] Edukacja

Od 2007 roku przy WSG w Inowrocławiu funkcjonuje Uniwersytet Trzeciego Wieku.

  • Szkoły podstawowe
    • nr 9 - os. Mątwy
    • nr 11 - os. Piastowskie
    • nr 4 - os. Rąbin
    • nr 6 - os. Nowe
    • podstawówka katolicka -os. Rąbin
  • Gimnazja
    • nr 1 - os. Toruńskie,
    • nr 2 - os. Rąbin,
    • nr 3 - os. Piastowskie,
    • nr 4 - os. Nowe,
    • gimazium katolickie - os. Toruńskie

[edytuj] Media

W Inowrocławiu mają siedzibę media o znaczeniu ponadregionalnym. Istnieją 2 stacje radiowe, kilka redakcji gazet.

  • Radio:
  • Prasa:
    • Gazeta Pomorska (mutacja inowrocławska)
    • Express Inowrocławski (mutacja Expressu Bydgoskiego)
    • Extra Kujawy Inowrocław (mutacja tygodnika Extra)
    • Nasze Miasto Inowrocław (wydawana przez UM)
  • Internet:
    • www.inowroclaw.pl
    • www.ino-online.pl
    • www.inowroclaw.info.pl
Osiedle Rąbin

[edytuj] Sport

  • piłka nożna – Goplania Inowrocław, Cuiavia Inowrocław, Noteć Inowrocław, Bushmenoidzi Team
  • piłka ręczna – Cuiavia/OSiR Inowrocław (nie istnieje)
  • koszykówka – Noteć Inowrocław, Sportino Inowrocław, SKS Kasprowicz Inowrocław
  • karate – Inowrocławski Klub Sportowy Karate
  • tenis stołowy – IKTS Noteć Inowrocław
  • lotnictwo – Aeroklub Kujawski w Inowrocławiu
  • pływanie – Klub "Delfin", "Wodny Park"
  • siatkówka – MSPS/Osir Inowrocław
  • żeglarstwo – Yacht Klub Polski INOWROCŁAW
  • szachy - Inowrocławskie Towarzystwo Szachowe "Pozkal - Przydomek Inowrocław".

[edytuj] Ciekawostki

 Ten artykuł wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi.
Należy w nim poprawić: usunąć osobną sekcję "ciekawostki", ency informacje zintegroawć z pozostałą częścią hasła.
Po wyeliminowaniu wskazanych powyżej niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu.
  • Inowrocławianie postawili już trzy pomniki Janowi Kasprowiczowi. Pierwszy zbudowany w 1930, najstarszy został zniszczony w 1939 roku, a jego replika została ustawiona w 1966 roku na skwerze przy ul. Solankowej. Przed szkołą do której Kasprowicz uczęszczał stoi jego pomnik jako gimnazjalisty odsłonięty w 1978 roku.
  • Inowrocław gościł wielokrotnie króla Władysława Jagiełłę. Takie wizyty kosztowały jednak sporo. Na jeden przejazd królewskiego orszaku trzeba było zakupić 270 korców owsa.
  • Od XIV wieku do I rozbioru Polski istniało województwo inowrocławskie obejmujące swym zasięgiem tereny inowrocławskie, bydgoskie i gniewkowskie.
  • Od 22 lat pływa po morzach i oceanach świata statek typu RORO MS Inowrocław
  • Inowrocław w latach 1912-1962 posiadał trakcję tramwajową. Jedyna linia wiodła z dworca kolejowego na rynek, a stamtąd ul. Św. Ducha do koszar. Ostatnie kursy tramwaje robiły 31 grudnia 1962 zabierając wtedy wszystkich na bezpłatną przejażdżkę.
  • Inowrocław jest prawdziwym zagłębiem poligraficznym. W mieście działa kilkadziesiąt małych i dużych drukarni, a kilka kontynuuje tradycje związane z przemysłem poligraficznym, np. uroczysty chrzest adeptów poligrafii
Kościół Zwiastowania NMP nocą

[edytuj] Książęta inowrocławscy

[edytuj] Dzielnice i osiedla

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Inowrocław

[edytuj] Sąsiednie gminy

Inowrocław

[edytuj] Bibliografia

Stare przewodniki

  • Karol Kopeć, Ilustrowany przewodnik po Inowrocławiu i Kujawach (Kruszwica-Strzelno-Trzemeszno-Mogilno-Pakość), Inowrocław 1933 [4]
  • Stanisław Waszak, Przewodnik po Inowrocławiu i Kujawach (Kruszwica, Strzelno, Pakość), Inowrocław 1933 [5]

[edytuj] Przypisy

  1. ↑ [1]
  2. ↑ [2]
  3. ↑ Ludność Inowrocławia
  4. ↑ de:Inowrocław
  5. ↑ GUS Bank Danych Regionalnych, faktyczne miejsce zamieszkania, stan na 31.XII.1997

[edytuj] Zobacz też

[edytuj] Linki zewnętrzne

p • d • e
Powiat inowrocławski

Miasta: Inowrocław • Gniewkowo • Janikowo • Kruszwica • Pakość
Gminy miejskie: Inowrocław
Gminy miejsko-wiejskie: Gniewkowo • Janikowo • Kruszwica • Pakość
Gminy wiejskie: Dąbrowa Biskupia • Inowrocław • Rojewo • Złotniki Kujawskie

 





Olsztyn: 16-latka śmiertelnie zatruła się czadem
Szesnastoletnia dziewczyna śmiertelnie zatruła się czadem. Dwie osoby, które były z nią w mieszkaniu nie ucierpiały - poinformowała Małgorzata Szmidt-Jeżewska, rzecznik prasowa warmińsko-mazurskiej straży pożarnej.
Izrael ma nadzieję na owocne rozmowy z Egiptem
Izrael wyraził nadzieję, że rozmowy z Egiptem na temat sytuacji w Strefie Gazy stworzą warunki, które pozwolą Izraelowi "zakończyć operację militarną".
Irak wzywa do odwetu za Strefę Gazy
Radykalny duchowny Muktada as-Sadr wezwał iracki ruch oporu do przeprowadzenia "operacji odwetowych" przeciwko siłom amerykańskim w Iraku, aby zaprotestować w ten sposób przeciw izraelskiej ofensywie w Strefie Gazy.
Tragiczny bilans wojny w Strefie Gazy
Co najmniej 702 Palestyńczyków zginęło, a 3100 zostało rannych podczas izraelskiej ofensywy w Strefie Gazy - podał szef służb ratowniczych.
Posłowie za rozszerzeniem uprawnień "speckomisji"
Za umożliwieniem sejmowej "speckomisji" dostępu do dokumentów i materiałów uzyskanych przez służby specjalne opowiedzieli się w środę, podczas debaty w Sejmie nad projektem zmian w regulaminie izby, posłowie ze wszystkich klubów parlamentarnych.

pasty do zębów ksiazki Album Yandex ksiazki ---------