Z Wikipedii

Popiersie Igora Strawińskiego autorstwa Piotra Suligi w Alei Sław na Skwerze Harcerskim w Kielcach

Igor Fiodorowicz Strawiński, ros. И́горь Фёдорович Страви́нский (ur. 5/17 czerwca 1882 w Oranienbaumie, Cesarstwo Rosyjskie, zm. 6 kwietnia 1971 w Nowym Jorku, Stany Zjednoczone) – rosyjski kompozytor, pianista i dyrygent.

[edytuj] Życie

Urodził się w miejscowości Oranienbaum (obecnie Łomonosow), niedaleko St. Petersburga w Rosji.Miał Polskie korzenie. Ojciec Strawińskiego, Fiodor, był znanym śpiewakiem operowym i gwiazdą petersburskiego Teatru Maryjskiego - jego nastepcą został Fiodor Szaliapin. Śpiewakiem był również brat kompozytora, Gurij. Igor nigdy nie ukończył żadnej uczelni muzycznej, lecz wydział prawa na Uniwersytecie w Petersburgu. Los zetknął go z Rimskim-Korsakowem, który zauważywszy wielki talent konsultował jego młodzieńcze utwory. W 1905 roku ożenił się ze swoją przyjaciółką z dzieciństwa i zarazem kuzynką - Katariną Nosenko (zm. 1937), z którą miał czworo dzieci (jego drugą żoną była Wiera de Bosset, primo voto Sudiejkin, była tancerka zespołu Siergieja Diagilewa). Zamieszkał w domu zbudowanym na terenie ziem odziedziczonych przez żonę, w Uściługu na Ukrainie, który po I Wojnie Światowej znalazł się w granicach Rzeczpospolitej Polskiej. W 1910 wyjechał do Europy zachodniej. Często zmieniał miejsce zamieszkania, najczęściej przebywał w Szwajcarii, m.in. w Clarens koło Montreux i w Morges. W tym czasie współpracował z Diagilewem, komponując muzykę dla jego Baletów Rosyjskich, w tym takie słynne dzieła jak - "Ognisty ptak", "Święto wiosny", "Pietruszka" i inne. W latach międzywojennych rozpoczął działalność dyrygencką i pianistyczną wykonując napisane dla siebie utwory takie jak "Koncert fortepianowy", "Capriccio" i "Koncert na dwa fortepiany" (wykonywany wspólnie z synem Sulimą). W 1920 r. wyjechał do Francji, a w 1939 r. do USA, gdzie spędził resztę życia, często jednak podróżując po całym świecie.

[edytuj] Ważniejsze utwory

• Symfonia Es-dur – 1907
• Ognisty ptak – balet 1910
• Pietruszka – balet 1911
• Święto wiosny – balet 1913
• Słowik – opera 1914
• Ragtime na 11 instrumentów – 1918
• Pulcinella – balet 1920
• Symfonia na instrumenty dęte – 1921
• Wesele – balet 1923
• Oktet – 1923
• Oedipus Rex (Król Edyp)– oratorium 1927
• Apollo i Muzy – balet 1928
• Pocałunek wieszczki – balet 1928
• Symfonia psalmów na chór i orkiestrę – 1930
• Gra w karty – balet 1937
• Dumbarton Oaks Concerto – 1938
• Symphony in C – 1940
• Babel – kantata 1944, ostatnia część wielkiej suity Genesis (zob.), której części komponowali również Arnold Schönberg, Aleksander Tansman i Darius Milhaud *Symfonia w 3 częściach – 1946
• Koncert hebanowy (Ebony Concerto) na orkiestrę jazzową – 1946
• Koncert D-dur na orkiestrę smyczkową – 1947
• Orfeusz – balet 1947
• Msza – 1948
• The Rake's Progress – opera 1951
• Septet – 1953
• Canticum Sacrum – 1956
• Agon – balet 1957
• Threni – 1958
• Movements na fortepian i orkiestrę – 1960
• A Sermon, a Narrative and a Prayer – 1961

[edytuj] Literatura

I. Strawiński Kroniki mego życia. Kraków, PWM 1974

R. Vlad Strawiński. Kraków, PWM 1974

L. Erhardt Igor Strawiński. Warszawa, PIW 1978

A. Jarzębska Strawiński. Myśli i muzyka. Kraków, Musica Iagellonica 2002