Z Wikipedii

W języku potocznym hierarchia kościelna to ogół wyższych duchownych w danym Kościele, zwanych hierarchami, do których w Kościele katolickim zwykle zalicza się papieża i prałatów, zwłaszcza prałatów wyższych: od kardynałów, poprzez arcybiskupów do biskupów.

Należy odróżnić hierarchię duchowieństwa od funkcji i godności kościelnych. Jest to podział analogiczny jak w wojsku, gdzie występują stopnie wojskowe (szeregowy, kapral czy generał) oraz funkcje (dowódca, artylerzysta, pilot), czy stanowiska i tytuły. W Kościele katolickim hierarchia kościelna składa się z trzech stopni: biskup, prezbiter, diakon.

Do sprawowania większości funkcji konieczne jest posiadanie odpowiedniego stopnia hierarchii duchowieństwa, np. tylko biskup może być papieżem (jeżeli wybrany nie ma sakry biskupiej, to zostaje papieżem w momencie jej przyjęcia). Jednak istnieją wyjątki od tej reguły, np. aby otrzymać godność kardynała w ogóle nie trzeba być duchownym (choć obecnie prawo kanoniczne wymaga co najmniej święceń prezbiteratu).

Najwyższą funkcją kościelną jest urząd papieża. Papieżowi podlegają (według sprawowanych urzędów) kolejno: arcybiskupi metropolici, biskupi diecezjalni wraz z ich wikariuszami generalnymi i biskupimi, dziekani, proboszczowie i wikariusze parafialni.

Księża diecezjalni (czasem też zakonni) są wyróżniani przez papieża godnościami protonotariusza apostolskiego, prałata honorowego Jego Świątobliwości i kapelana honorowego Jego Świątobliwości, a przez biskupa godnością kanonika katedralnego lub kolegiackiego, gremialnego lub honorowego oraz przywilejem noszenia rokiety i mantoletu.

W wojsku wikariusz ma stopień etatowy kapitana, starszy wikariusz majora, proboszcz podpułkownika lub pułkownika, dziekan pułkownika, generalny dziekan generała brygady, biskup polowy generała dywizji, nuncjusz odpowiada stopniowi generała czterogwiazdkowego.

Także zgromadzenia zakonne mają określoną strukturę organizacyjną, której wzór jest następujący: najwyższy przełożony wraz z jego radą, prowincjałowie wraz z ich radami, przełożeni i pozostali członkowie domów zakonnych.

Schemat szat papieża, kardynała i biskupa.

Zgodnie z Kodeksem prawa kanonicznego z 1983 r. precedencja w Kościele katolickim przedstawia się następująco:

• Biskup Rzymski
• kardynałowie biskupi, prezbiterzy i diakoni (tytuł honorowy - nie dający władzy poza udziałem w konklawe)
• patriarchowie i arcybiskupi więksi
• arcybiskupi metropolici
• arcybiskupi
• biskupi
  • biskupi diecezjalni (i zrównani z nimi: prałat terytorialny, opat terytorialny, wikariusz apostolski, prefekt apostolski i administrator apostolski (jeśli administratura jest erygowana na stałe)
  • inni biskupi (koadiutorzy, pomocniczy, tytularni)
• wikariusze
  • wikariusze generalni
  • wikariusze biskupi i wikariusz sądowy
• przełożeni wyżsi instytutów życia konsekrowanego i stowarzyszeń życia apostolskiego na prawie papieskim (również laickich)
• protonotariusze apostolscy (Familiares Jego Świątobliwości) i protoprezbiterzy
• infułaci i mitraci
• prałaci
• archiprezbiterzy (w Kościołach wschodnich)
• dziekani
• proboszczowie
• wikariusze parafialni
• archidiakoni (w Kościołach wschodnich)
• protodiakoni (w Kościołach wschodnich)
• diakoni
• minorzyści (subdiakoni, akolici, kantorzy, lektorzy, cerofaniusze) (w Kościołach wschodnich)

[edytuj] Hierarchia zakonna

• Generał / Protoarchimandryta (w Kościołach wschodnich)
• Prowincjał
• Opat / Archimandryta (w Kościołach wschodnich)
• Przeor / Ihumen (w Kościołach wschodnich)