Z Wikipedii

Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Aby uczynić go weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.

Dramat (z gr. δρᾶμα - dráma czyli działanie, akcja) - jeden z trzech rodzajów literackich (obok liryki i epiki). Jest to właściwie rodzaj sztuki na granicy teatru i literatury. DRUGIE POJĘCIE DRAMAT - (słowo pochodzi od greckiego drama oznaczającego czynność i działanie) jest to jeden z trzech podstawowych rodzajów literackich, należą do niego utwory przeznaczone właściwie do wystawiania scenicznego, mają one charakter fabuły i odznaczają się znacząca ilością dialogów.

Dzieło dramatyczne należy do literatury tylko jako utwór słowny dający się zestawić z tekstami lirycznymi lub epickimi natomiast w swojej realizacji widowiskowej należy do wielo tworzywowej sztuki teatru. Cechą dramatu jest ograniczenie do minimum roli narratora i pełne usamodzielnienie działań i wypowiedzi postaci. Świat przedstawiony w utworze dramatycznym koncentruje się akcji, która jest wyraźnie zarysowana i ma ustalony tok przebiegu (od przedstawienia, poprzez rozwinięcie i punkt kulminacyjny, a skończywszy na rozwiązaniu).

Postacie grające role w dramacie są charakteryzowane poprzez czyny i słowa, które wypowiadają, a ich wzajemne relacje ustalane są poprzez ich udział w akcji. Obok tekstu głównego (dialogi i monologi dominujące w dramacie) występuje tekst poboczny, którym są od autorskie informacje o prezentowanym świecie

Jako utwór literacki charakteryzuje się przede wszystkim tym, że jest tworzony w celu realizacji scenicznej, jednak występują też dramaty niesceniczne, których autorzy skupili się bardziej na rozbudowie samego tekstu. Ale i te granice są płynne: na początku uważano dramaty romantyczne za niesceniczne, podczas gdy dziś Dziady Adama Mickiewicza to jeden z najczęściej wystawianych dramatów.

Dramaty oparte są przede wszystkim na akcji, która wyrażona zostaje głównie w dialogach i monologach polilogach (tekst główny), a także komentarzach, wskazówkach i opisach sytuacji na scenie, czyli didaskaliach (tekst poboczny). Najczęściej przedstawia bohaterów uwikłanych w konflikty, których nie mogą rozwiązać. Zakończenie może być tragiczne (jak w przypadku tragedii) lub szczęśliwe (komedia).

[edytuj] Dramat starożytny

Źródła współczesnego dramatu sięgają procesji dionizyjskich w starożytnej Grecji. Starożytny dramat posiada akcję (fabułę), a główną postacią jest kozioł wyobrażany jako bożek Pan, który opowiada historię, mit.

[edytuj] Odmiany

Za główne odmiany dramatu uważa się komedię i tragedię. Po przełomie w drugiej połowie XIX wieku granice te są płynne, jednakże główne gatunki dramatu to:

• dramat poetycki
• dramat romantyczny
• dramat absurdu
• dramat mieszczański
• dramat realistyczny
• dramat liturgiczny
• dramat satyrowy
• dramat psychologiczny
• dramat historyczny

[edytuj] Budowa zewnętrzna dramatu

• podział na akty i sceny (lub odsłony)
• tekst poboczny, czyli didaskalia
• utarty schemat budowy
• podzielony na role
• brak narratora
• kreowanie świata poprzez dialogi i monologi
• zasada trzech jedności (w dawniejszych czasach) - akcja trwająca 24 godziny, jedno miejsce wydarzeń, jeden problem
• Sufler (osoba podpowiadająca, gdy aktor zapomni tekstu) - Występowanie Suflera jest rzadkością.

[edytuj] Budowa wewnętrzna dramatu

• ekspozycja
• zawiązanie akcji
• rozwój akcji
• punkt kulminacyjny
• perypetie
• rozwiązanie akcji

[edytuj] Podział dramatu

• komedia
• farsa
• tragedia
• dramat właściwy
• opera
• misterium
• tragikomedia
• tragifarsa
• dramat romantyczny

[edytuj] Gatunki dramatu

• dramat romantyczny
• dramat modernistyczny
• dramat szekspirowski (elżbietański)
• dramat współczesny
• dramat antyczny
• dramat historyczny
• dramat radiowy - słuchowisko
• misterium (dramat liturgiczny)
• moralitet
• operetka
• komedia
• opera
• jasełka
• dramat awangardowy
• dramat naturalistyczny
• dramat symboliczny